DÖLLENME (FERTİLİZASYON)
Döllenme, yumurta ile spermin haploit çekirdeğinin kaynaşmasıdır, Döllen-
menin gerçekleşmesi için yumurta ve spermin canlılık özelliğini kaybetmemesi
gerekir. Fallopi tüpüne (döllenme kanalı) bırakılan ikincil oosit fertilizin denilen
türe Özgü kimyasal bir madde salgılar, Fertİlİzİn spermlerin yumurtaya doğru
hareketine yön vermiş olur.
DİŞİ üreme sistemine vajinadan bırakılan spermlerin bir kısmı canlılıkları-
nı sürdürerek fallopi kanalındaki ikincil oosite doğru ilerler. Çoğu sperm ikincil
oosite ulaşamadan canlılığını yitirir. Sperm ikincil oosite ulaştığında, önce ikin-
cil oositi beşleyen folikül hücrelerini (Corona radiata) geçer ve ikincil oositin
dış tarafındaki zona pellucida (zona pelusida) denilen yapıya ulaşır. Spermin
akrozomundan salınan enzimler zona pellucidayı eriterek bir açıklık oluşturur.
Oluşan açıklıkta spermin plazma zarı ile ikincil oositin plazma zarı temas eder.
Türe Özgü zar reseptörü, sperm zarında bulunan Özel tanıma molekülüne bağ-
lanır. Böylece zarlar kaynaşır ve spermin baş kısmında bulunan n kromozomlu
çekirdek, bir miktar sitoplazma ve sentriol ikincil oosite girer.
ikincil oosit mayozunu tamamlar ve ootid çekirdeği sperm çekirdeği ile kay
naşarak 2n kromozomlu zigotu meydana getirir. Döllenme sonrası hızla mitoz
bölünmelere başlayan zigot yumurta kanalı içerisindeki bulunan silli epitel hüc-
relerle ve döllenme kanalının periştalşişi İle rahime doğru itilmeye başlar, Bu
arada zigot fallopi kanalındaki hücrelerce beslenir. Segmentasyon aşamalarını
fallopi kanalında gerçekleştiren zigot interfazda kısa süren G, ve GZ fazları ile
S fazını geçirerek hızlı bölünmeler gerçekleştirir. Çok hücreli bir yapıya dönüşür
ve rahim duvarına gömülerek rahime tutunur (implante olur). Böylece hamilelik
gerçekleşir.
Zigot bölünmeleri
2'Ii blastomer 4'lü blastomer
8'Ii blastomer
Sperm çekirdeği
Sperm
Yumurta •
Kutup
hücresi
ÜREME SİSTEMİ
Zona
pellisuda
Yumurta
çekirdeği
Sperm çekirdeği
Yumurta çekirdeği
2_Gün
Gün
Fertilizasyon
Yumu rta
Korpuş luteum
Folikül
3. Gün
4,Gün
Morula
5,Gün
6.Gün
Blastoşİşt
7 -Gün
Blastoşiştin
im plantasyonu
Yumurtlama (ovulasyon) İle spermin fallopi tüpünde yumurtayı döllemesi
sonucu meydana gelen zigotun uterusa tutunana kadar (implantasyon) ge-
çirdiği gelişim aşamaları
Döllenme (Fertilizasyon)
Biyopluş
Zigottaki mitokondri yumurtaya aittir.
Döllenme şırasında spermin boyun kış-
mında bulunan mitokondri, yumurtaya
girmez. Bu durumda zigotta bulunan mi-
tokondri anneden gelmiştir. Bu nedenle
mitokondri DNA'sıyla yavru bireye geçen
özellikler anneye aittir.
Not al...
225
