DOLAŞIM SİSTEMLERİ
Örnek Soru
Mikrobiyal hastalıklara yakalandığımız-
da vücut sıcaklığının artışını sağlayan
merkezi sinir sistemi bölümü aşağıda-
kilerden hangisidir?
A) Talamus
C) Uç beyin
B) Pons
D) Hipotalamuş
E) Omurilik
Çözüm:
Vücut sıcaklığının artış ve azalışında
hipotalamus rol oynar.
Cevap D
Not al...
154
Fagositler: Vücuda giren hastalık yapıcılara karşı ilk görev yapan hücrelerdir.
Sadece mikroorganizmaları değil, yabancı bileşikleri de vücuttan uzak aştırırlar,
Akyuvarların bazı çeşitleri ve bazı bağ doku hücreleri, fagositoz ile hücre içine
aldıkları mikroorganizmaları sindirim yolu ile parçalayarak etkisiz hâle getirirler.
Doğal katil hücreler: Doğal katil hücreler; tümörler, kanserleşmiş hücreler ve
virüs bulaştığı için zarlarında farklı antijenlerin oluştuğu hücrelerin yok edilme-
sinde çok önemli görevi olan bağışıklık sistemi hücreleridir. Salgıladıkları özel
kimyasallar İle farklılaşmış veya enfekte Olmuş hücrelerin yok edilmesini sağlar-
lar, Doku ve organ nakillerinin reddinde en önemli faktör, doğal katil hücreleri-
dir. Bu yüzden nakil hastalarına bağışık cevabi baskılayıcı İlaçlar verilir. Ancak
bu uygulama alıcıyı enfeksiyonlara karşı daha duyarlı yapar.
İnterferonlar:
Virüslere karşı üretilen özel antimikrobiyal proteinlerdir. Bazı
akyuvar çeşitlerinden ve virüsle enfekte olmuş hücreler tarafından üretilirler.
interferon, normal bir hücre İle temas ettiğinde hücre zarındaki reseptörlere
bağlanarak sitoplazmada antiviral proteinlerin sentezlenmesini sağlar, interfe-
ronlar ayrıca diğer bağışıklık hücrelerinin uyarılmasını da sağlayarak bağışıklı-
ğın oluşmasında etkili olurlar.
İltihaplanma (Yangısal tepki): Zarar görmüş ya da mikroorganizmalar tarafın-
dan enfekte edilmiş dokularda iltihaplanma ortaya çıkar. iltihaplanma sırasında
bölgede Öncelikle damar geçirgenliği ve kanın akış hızı artar, Bu sayede ba-
ğlşlkllkta görevli Olan hücrelerin ve pıhtılaşma faktörlerinin yaralanma bölge-
sine daha hızlı ulaşması sağlanır. Akyuvarlar yaralı dokudaki hastalık yapıcı
faktörleri yok ederler. Bir süre sonra pıhtılaşma faktörleri bölgede pıhtılaşmayı
sağlayarak mikropların sağlıklı dokulara yayılmasını engeller.
Ateşlenme:
Bir diğer sistemik yangısal tepki ateştir. Vücut sıcaklığındaki bir
miktar artış, bağışıklık sisteminin bir tepkisi olarak ortaya çıkar. Şiddetli doku
haşarı ve enfeksiyona karşı zarar görmüş hücrelerden, patojenlere karşı akti-
ve Olmuş lökosit ve makrofajlardan salgılanan kimyasallar vücut sıcaklığının
kontrolüyle görevli hipotalamuşu uyarır. Hipotalamuş ise vücut sıcaklığını ar-
tırır. Normal sınırlar içerisinde hastalık durumunda vücut sıcaklığının artması
faydalıdır. Çünkü yüksek vücut sıcaklığı interferonların daha etkili çalışmasını
sağlar, fagositik hücrelerin etkilerini artırır. Ayrıca artan sıcaklık sonucunda kalp
atışı hızlanacağından bağışıklık hücrelerinin vücuttaki dolaşımı hızlanır.
ÖZGÜL (SPESİFİK) SAVUNMA MEKANİZMALARI
Hastalık yapıcılara karşı özgül (spesifik) bir tepki ortaya konulmasıyla orta-
ya çıkan savunma mekanizmasına özgül savunma mekanizması denir, Özgül
savunma mekanizmasında B ve T lenfositleri görev alır, iki çeşit Özgül savunma
mekanizması vardır, Bunlar B lenfositlerin görev aldığı humaral (sıvışal) bağı-
şıklık ve T lenfositlerin görev aldığı hücresel bağışıklıktır,
