DOLAŞIM SİSTEMLERİ
Örnek Soru
İnsanda doku sıvısının çok Önemli ol-
maşının nedeni aşağıdakilerden hangi-
(ÖSYM)
si olabilir?
Kılcal damarlarda gerçekleşen madde alışverişini açıklayan bu olaylar
Starling Hipotezi olarak adlandırılır. Kanda bulunan protein molekülleri ozmotik
basınç oluşturarak damarın dışından içine doğru bir çekme kuvveti meydana
getirir. Buna karşın kan basıncı damarın içinden dışına doğru bir İtme kuvveti
oluşturur, Atardamar ucunda kan basıncı ozmotik basınçtan yüksek olduğu için
su ve suda çözünen maddeler damarın dışına çıkarken, toplardamar ucunda
ozmotik basınç kan basıncından yüksek Olduğu İçin maddeler doku sıvısından
kana geçer.
A)
B)
C)
D)
E)
Akyuvarlarının sayıca çok olması
Karbondioksiti toplayarak lenf İle ak-
ciğerlere göndermesi
Alyuvarlarının sayıca çok az olması
Kılcal damarlardan süzülen materyal
ile oluşması
Hücreler ile kan arasındaki madde
alışverişini sağlaması
Çözüm:
Doku sıvısı, hücreler arası sıvıdır.
Kan İle hücreler arasındaki madde alışverişi
doku sıvısı yardımıyla gerçekleştiği İçin doku
40
25
15
Kılcalın atar ucu
eşin
0 Silen
-n ozmotik basıncı
• Kan akış yönü. •
sıvısı İnşan İçin çok Önemlidir.
Örnek Soru
Cevap E
toplar ucu
arbondi0kşİt ve
diğer atıklar
inşanda kılcal damarlarda, atardamar
ucundan toplardamar ucuna doğru gi-
dildikçe;
I. thku sıvısına madde geçiş hızıMa azal-
II. kan basıncında düşme,
III, damar İçi ozmotik basınçta düşme
durumlarından hangileri meydana ge-
(ÖSYM)
lir?
A) Yalnızl B) Yalnız II C) Yalnız III
D) ıveıı
Cözüm:
Kılcal damarlarda atardamar ucun-
dan toplardamar ucuna doğru gidildikçe kan
basıncı azaldığı İçin doku SIVISIna madde
şi yavaşlar. Damar İÇİ osmofik basınç sabittir.
Cevap D
146
Doku SIVISI
Doku hücreleri
Kılcal damarda madde alışverişi
Kan basıncı ve osmotik basınç arasındaki fark; kılcalın atardamar ucun-
da yaklaşık 15 mmHg iken süzülme, kılcalın toplardamar ucunda yaklaşık
10 mmHg İken de geri emilme gerçekleşir, Ancak süzülme İle geçen madde
miktarı geri emilme ile kana geçen miktara eşit olmaz. Dokuda kalan bu
miktar lenf sistemi ile dolaşıma tekrar kazandırılır.
Kan basıncı artar veya protein osmotik basıncı azalırsa kanda bulunan
plazma sıvısı hücreler arası boşluğa daha çok geçer ve sıvı, hücreler arası
boşlukta birikmeye başlar, Buna Ödem (sıvı birikmesi) denir.
Kan basıncı düştüğünde, kanın osmotik basıncı yüksek olacağından doku-
lar arası sıvıdan kana SIVI girişi hızlanır, Bu durumda hücreler arası SIVI hac-
minde azalma, kan hacminde arıma meydana gelir.
Endotel
Atardamar
Kılcal damar
Toplardamar
Düz kas Elastik Doku
Damarların dokusal yapılarının karşılaştırılması
