DOĞRU DÜŞÜNME - TEMEL KAVRAMLAR
Doğru: Bir önermenin gerçeğe olan uygunluğudur.
Örnek:
Altın sarıdır.
Önermenin nesnesi olan altın gözlendiğinde renginin sarı olduğu
anlaşılır. Bu nedenle önerme doğrudur.
Yanlış: Bir önermenin gerçeğe uygun olmama durumudur.
Ornek:
Önermenin nesnesi olan inek gözlendiğinde kanatlı olmadığı anla-
İnek kanatlıdır.
şılır. Bu nedenle önerme yanlıştır.
Doğruluk Değeri: Yargıların almış oldukları doğru veya yanlış değerlerdir.
Örnek:
Bu iki önermenin doğru ya da yanlış değer alması, doğruluk değe-
Altın sarıdır.
rine sahip olduğunu gösterir.
inek kanatlıdır.
Bilgi Doğrusu: Bir önermede dile gelen yargı, önermede yer alan nesneyle uyumlu ise bu önerme doğrudur. Bilgi doğrusu
deney ve gözlem ile sınanabilir. Bu sınama sonucu "doğru-yanllş" yorumlamaları ortaya çıkar.
Ornek:
Tüm doğa bilimleri deney ve gözlem yöntemini kullanır.
Fizik doğa bilimidir.
O hâlde fizik deney ve gözlem yöntemini kullanır.
Önermeler nesnesine uygun olduğu için bilgi
doğrusuna örnektir.
Mantık Doğrusu: Bilginin gerçeğe uygun olup olmadığı değil verilen önermelerin birbiriyle tutarlığı ile ilgilidir. Yanlış bilgi-
lerle biçim (form) açısından doğru akıl yürütmeler yapılabilir.
Ornek:
Bütün insanlar müzisyendir.
Pablo Picasso insandır.
O hâlde Pablo Picasso müzisyendir.
MANTIK - AYT
Önermeler içerik açısından doğru olmasa da
kendi içinde tutarlı ve akıl ilkelerine uygundur.
Biçim açısından doğrudur.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
11
