DOĞAL YE YERŞEKjLLERjNjN ETKİSİ
Türkiye'de doğal koşulların etkisine örnekler;
a) Aşağıdaki iklim grafiğinde Karadeniz kıyılarındaki bir yörenin aylık orta-
lama sıcaklık ve yağış grafiği verilmiştir.
yağ*ü
OŞMNMHTAEEKA
İklim Özelliği göz Önüne alındığında, yöre İle İlgili aşağıdaki yorumlar yapı-
Yaz kuraklığı İsteyen ürünler yetiştirilemez.
Güneş enerjisinden yararlanma olanağı azdır,
Turizm olanakları daha azdır.
Topraklan yıkanmış ve kireç Oranı azdır.
Akarsu debileri fazla, taban suyu seviyesi yüksektir.
Orman yangım çıkma olasılığı düşüktür.
Tarım ürünlerinin neme olan ihtiyacı fazladır.
• Nem oranı yüksek olduğu için ormanlar geniş yer kaplar ve ormanların
kendini yenileme olanağı fazladır,
Kırsal kesimlerde meskenlerin yapımında ahşap malzerne kullanılır.
Meralarında büyükbaş hayvancılık Olanakları fazladır.
Kayaçlarda kimyasal çözülme fazladır.
Kış koşullan trafik akışım olumsuz etkilemez.
Akarsu akımlarının mevsimler arasındaki farkı azdır.
• Taban suyu seviyesi yüksektir.
b)
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yerşekİIerİnİn engebesiz olmasına
bağlı olarak bölgede;
Ekili - dikili alanlar Oranı fazladır.
Tarımda makine kullanımına elverişli alanlar fazladır.
Geçek alan İle İzdüşüm alan arasındaki farkl azdır.
• Merkezleri birbirine bağlayan yolların gerçek uzunluğu kuş uçumu
uzaklığına yakındır.
Yol yapım giderleri düşüktür.
KIŞ turizmi olanağı bulunmaz.
C)
Yukarı Fırat Bölümü'nde (Doğu Anadolu Bölgesi) ortalama yükselti ve
engebe fazla olduğu için bölgede;
akarsu enerji potansiyeli fazladır.
bitki Örtüsü kışa mesafelerde değişir.
akarsu vadi derinliği fazladır.
kç sadık onahmaları düşük, örtüşünün yerde kalma süresi uzundw.
buzul şekilleri görülür.
Coğrawa 1-2 Konu Arkım.” J Soru
—374—
TEST ı
ÖRNEK SORU:
Yer şekli özellikleri göz önüne alındığın-
da, yukarıdaki haritada numaralanmış
yörelerin hangisinde karayollarınm ger-
çek uzunluğu İle kuş uçumu uzaklıkları
arasındaki farkm diğerlerine göre daha
fazla Olduğu söylenebilir?
A) I q III D)IV
ÇÖZÜM:
şekillerinin engebeli Olduğu III. yörede
karayollarının gerçek uzunluğu kuş uçu-
mu uzaklıkları arasıncüki fark daha fazkdır.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yük-
seltinin fazla olmasının sonuçkrmdan
biri değildir?
A) Buzul göllerinin bulunmay
B) Yay%'hk olanaWanmn fazla Olması
C) Akarsu enerji potansiyellerinin fazla
D) Yol giderlerinin yüksek ohnay
E) Akarsu ağızlarında delta ovalarınm
çöZüM:
Akarsu ağızlarında ovaknmn bulun-
maşı ortalama yüksem ile açıklanamaz.
YANIT: E
111
Yukarıdaki haritada numaralanmış yörelerin yerşekli
Özellikleri göz Önüne alındığında, hangisinin gerçek
alam ile izdüşümsel alam arasındaki farkın diğerleri-
göre daha [azla Olduğu söylenebilir?
2.
3.
4.
5.
7.
8.
İklim koşullarının aşağıdakilerden hangisi üzerinde
etkisi diğerlerine göre daha azdır?
A)
B)
C)
D)
E)
Edremit Yöresi'nde zeytin tarımının yaygın olması
Doğu Karadeniz kıyılarında toprakların yıkanmış
olması
Marmara Bölgesi'nde baraj yapımına uygun yerle-
rin az olması
Antalya Bölümü kıyılarında turizm etkinliklerinin
yoğun olması
Kırsal yörelerde konutların yapımında kullanılan
malzemelerin birbirinden farklı olması
14) I
q D)IV
Aşağıdakilerden hangisi yemeklilerinin Türkiye'ye
kazandırdığı özelliklerden biri değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Yat turizm açışından Önemli hanların bulunması
Tarımın ülke ekonomisinde önemli bir yeri olması
Akarsu rejimlerinin düzensiz
Turizm olanaklarının çeşitli olması
Ulaşım yollanndan bazılarının doğu-batı yönünde
Gündüz dağların yarnaçlan boyunca doruklara doğru;
gece İse dağlardan vadi tabanlarına doğru esen mel-
tem rüzgarları Oluşur.
Buna göre,
I. Ergene
II. Orta Fırat
III. Doğu
M Antalya
coğrafi bölümlerin hangilerinde bu tür rüzgarların
etkili Olduğu söylenebilir?
A)lvell
B)lvelll
D) llveıv
Doğu Anadolu Bölgesi'nde yükselti ve engebenin
fazla olması,
I. eküi—dikili alanlar oram,
II. sanayi tesislerinin kunNuşu,
III. hidroelektrik potansiyeN,
IV. yaylacılık olaıaklan
durumlarından hangilerini Olumlu etkiler?
Yukarıdaki haritada numaralanmış yörelerin hangi-
sinde, hem yerşekillerine hem de İklime bağlı ulaşım
güçlüğü diğerlerine göre daha fazladır?
C) III
Makine kullanımının yaygınlaşrnaşl ürün toplama süresi.
nin ve kırsal nüfus oranının azalmasına neden olur.
Pili
Buna göre, yukarıdaki haritada verilen numaralanmış
yörelerin hangisinde bu durumun gözleneceği söyle-
nemez?
C) III
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de ortalama yük•
şelfinin fazla olmasının sonuçlarından biri değildir?
B) I ve III
C) II ve III
E) III ve IV
A)
B)
C)
D)
E)
Buzul göllerinin bulunması
Yaylacılık olanaklarının bulunması
Akarsuların taşımacılığa elverişli olmaması
İç kesimlerde kar örtüşünün yerde kalma süresi-
nin uzun olması
Akdeniz ve Ege kıyılarında güneşli gün sayısının
fazla olması
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
