DOĞAL AFETLER ve TÜRKİYE İÇİN RİSKLERİ
8.
9.
10.
III
İklim özellikleri göz Önüne alındığında, yukarıdaki
haritada numaralanmış alanlann hangisinde orman
yangınlarının daha az görülmesi beklenir?
B) II
q III
Bir bölgede;
— toprağın su İle ağırlaşması,
— yüzey şekillerinin engebeli Olması,
- yamaç dengesinin bozulması,
— bitki Örtüsünün tahrip edilmesi
aşağıdaki doğal afetlerden hangisine neden olur?
B) Heyelan
A) Deprem
C) Kuraklık
12.
13.
14.
15.
16.
17.
İskandinav Yarımadası'nda aşağıdaki doğal afetler-
den hangisinin görülme olasılığı diğerlerine göre
daha fazladır?
A) Deprem
C) Vakan püskürmesi
B) Tsunamİ
D) çığ
E) Kuraklık
Türkiye'de aşağıdaki doğa olaylarından hangisinin
görülme olasılığı daha azdır?
A) Taşkın
C) Heyelan
E) Hortum
l. düzensiz olması
II. Bitki örtüsünün cılız olması
III. Akarsuların bol alüwon taşması
B) Kurakllk
D) Deprern
Doğal Unsurlar; İklinnn
ve Yerşekjllerinin Etkisi
J Bölümü
IV. Taban suyu seviyesinin olması
Erozyon şiddetinin fazla olmasında yukarıdakHer-
den hangilerinin etkisi daha fazladır?
D) Tsunamİ
E) Kasırga
B) I ve III
C) 11 ve III
E) 111 ver,'
Aşağıdaki ülkelerin hangisinde kuraklık diğerlerine
göre daha alkilidir?
A) Bangladeş B) Hollanda C) İngiltere
D) Japonya
E) Mısır
Aşağıdakilerden hangisinin doğal afetlere neden
Olacağı söylenemez?
Yukarıdaki haritada verilen taralı alanlarda sıkça
görülen doğal afet aşağıdakilerden hangisidir?
A) Heyelan
B) Kuraklık
D) çığ
C) Deprem
E) Taşkın
A)
B)
C)
D)
E)
Bitki Örtüsünün tahrip edilmesi
Nöbetleşe ekimin yaygınlaştmlmaşl
Küresel ısınma riskhİn artması
Taşkm ovalarının yerleşime açılması
Yol yapım Çalışmalarınm yamacın doğal dengeşirü
Sel, dünyanın büyük bir bölümünde çok sık görülen,
afete dönüşmesi durumunda büyük can vel mal kayıp-
lanna neden olan doğal bir afettir.
Buna göre, aşağıdaki yörelerin iklim ve yerşekli
Özellikleri göz Önüne alındığında, hangisinin sel
baskınlarından daha fazla etkilendiği söylenebilir?
A) İskandinav Yarımadası
B) Sibirya
C) Kuzey Afrika
D) Güney Asya
E) Günıand
Türkiye'de ortalama yükselti ve engebenin hzla
I. deprem.
II. erozyon,
III. Crrnan yarmı.
IV. çığ
doğal afetlerden hangilerinin Oluşma olasılığım art-
tırmışür?
C) II ve III
6-3
7-E
A) ı ve II
ıo-ç II.D
B) ı ve III
D)llveıv
E) 111 ve
Yeryüzeyinin her onanında doğal unsurları oluşturan atmosfer (sıcaklık,
nem.yağış. basınç, rüzgar...) biyosfer (bitki ve hayvanlar) litosfer (toprak,
kayaç. jeolojik yapı) ve hidrosfer (yeraltl sulan, akarsu, göl, deniz, okyanus)
birbirleriyle etkileşim halindedir. Bu etkileşim doğanın dengesini ve hayatm
devamlılığım sağlar.
Muhteşem dörtlü olarak da adandınlan bu dört doğal ortam arasında mü-
kemmel bir dayanışma ve denge söz konusudur.
Mnya'daki sulan *usular, baraj gölleri. thnlz ve okyanuslar He yoral-
ü sıman Oluştuur. Bunun yanında atmşferde gaz halinde bulunan suyu da
gömrdl eünemek wekir. Su buharı veya nem olarak adlandırılan bu sular
dünyadaki şu bilançosunun parpşını oluşturur.
Yayûzûnd*i allam aşa kaynağı atmosferdeki nem ve yağışlardır. Dolayışıy-
h şu kürenin sulan İle atmosferi bmrinden ayn düşünmek mümkün değildir.
Örneğin, akarsuların taşıdığı şu miktarı, göl sularının kimyasal Özellikleri ve
denizlerin tuzluluk oranı, atmosfer olaylarından (buharlaşma, yağış miktarı,
yağış biçimi ve yağış rejimi) etkilenir.
Yeraltı, yerüstü ve atmosferdeki sular birbirleriyle etkileşim halindedir ve at-
mosferdeki şu, yeryüzü ve yeraltl arasında sürekli yer değiştirir.
Güneş enerjisinin etkisiyle deniz ve okyanuslardan, akarsulardan, göller-
den ve topraktan buharlaşan sular ile bitkilerin terlemesi, atrnosferdeki su
buharmın kaynağıdw.
Atmosferdeki şu buharı hava hareketleriyle troposfer İçinde taşmır. Su bu-
sıcaklık azaldlğmda yoğuşur ve yağış olarak tekrar yeryüzüne İner.
Yağış sularının bir kısmı yüzeysel akışa geçerek akarsu, göl, deniz ve Okya-
rnNan bir kısmı toprak altına sızar. Yüzey sulanmn buharlaşma-
ayla su atrnosWe Wi döner.
Atmosfer ne Maltl ve yerüstü sulan arasındaki Su alışverişine Su döngüsü
(şu çevirimi) adl verilir.
ı. İKLİMİN ETKİSİ
İklim koşullan, bitki örtüsü, yerşekü ve Su varlığı gibi doğal unsurlardan her
biri İnsanlarm etkinliklerini, yaşantılarını büyük Ölçüde etküer.
Kutuplar (Antarktka), çöller (Kuzey Afrika, Orta ve Bat Avustralya, Or-
ta Asya), tropikal orman kuşakları (Amazon ve Kongo) yerleşimi Sınır-
hndmr, nüfusun yeryüzüne dağılşlı etkiler.
TEST/03: 1-0 2-A 3-C 4-A 5-C
Coğrafya 7-2 Kcm_l Anlatımlı Soru Eankaşl
12-D 13.E 14-A 15-E 16-3 17-
71/1.
—371—
ÖRNEK SORU:
IV
Yukarıdaki haritada numaralanmış yöre.
'erin hangisinde Sü döngüsü diğerleri•
ne göre daha fazla kesintiye uğrar?
B) 11 C) 111 D) IV E) v
ÇÖZÜM:
Çöl ikliminin etkili Olduğu IV. yörede Sü
döngüsü kesintiye uğrar.
YANIT: D
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
