DOĞA ve KİMYA
SU VE HAYAT
İçerisinde Ca2+ ve Mg2+ kayanları bulundurmayan yada çok
az miktarda bulunduran sulara yumuşak şu denir.
İçerisinde Ca2+ ve Mg2+ katyonlarını çok miktarda bulundu-
ran sulara sert su denir.
[Lj Sulardaki sertlik iki türlüdür. Sulardaki bikarbonat iyonlarının
(HC05) oluşturduğu sertliğe geçici sertlik denir.
Geçici sertlik kaynatma gibi basit işlemlerle giderilebilir.
Kalsiyum (Ca2+) ve Magnezyum (Mg2+) iyonlarının klorür
(CI-) ve sülfat (S042-) tuzlarının oluşturduğu sertliğe kalıcı
sertlik denir.
Sert Suyun Özellikleri
Temizlikte daha fazla sabun kullanılmasına sebep olur.
Acımsı bir tadı vardır.
Giysileri yıpratır ve grileştirir.
Sert Sular kaynatıldıklarında kabın dibinde kireç tortusu
Çamaşır makinesi, mutfak eşyaları gibi araçlarda kireçlen-
me oluşturur.
Su şebekelerinde kireçlenmeden dolayı şu akışım zorlaş-
ünr.
Yumuşak sular bu olumsuzlukları içermez.
ÇEVRE KİMYASI
Hava, Toprak ve Su Kirliliğinin Sebepleri
Sanayi atıklarının doğaya bilinçsizce bırakılması, tarım il*n, bo-
ya, plastik, gübre, egzoz ve baca gazları, deterjan gibi maddeler
havayı, toprağı ve sulan kirletmektedir.
Tozlar, sera gazlan, zehirli gazlar, ozon tüketen gazlar hava
kirliliği oluşturan maddelerdir.
Fabrika bacalarından çıkan duman, araba egzozlarından çı-
kan gazlar, fosil yakıt olan kömür ve petrolün yanması ile olu-
şan gazlar, volkanik patlamalar, doğal yangınlar gibi olaylar-
da açığa çıkan gazlar hava kirliliğine sebep olan ternel mad-
delerdir.
Bu gazlardan S02, SOY C02 ve N02 havadaki su buharı ile
birleşerek asit yağmurlarına neden olur. Aynca solunum yolu
hastalıklarına, astım ve zehirlenmeye neden olabilir.
S03 + H20 —ş H2S04 gibi tepkimelerle asit yağmurları Oluşur.
Asit yağmurları
Bitki örtüsüne ciddi zarar verir.
Su kaynaklarım kirletir ve sudaki canlı hayatına zarar verir.
Binalarda, tarihî eserlerde, tüm yapılarda, araçlarda aşnma
ve korozyona sebep olur.
Toprağı verimsizleşürir.
SERA ETKİSİ
Bazı gazlar havanın yüksek katmanlarında bir tabaka oluşturur.
Oluşan gaz tabakası yeryüzünden yansıyan güneş Işınlarının at-
mosferin dışna çıkmasını engeller. Bu da dünyanın sıcaklığını ar-
tırır. Bu Olaya sera etkisi denir.
Sera etkisi yapan gazlar C02, CH4, 03, N20 ve kloroflorokar-
bonlar (CFC) gazlandır.
Ozon tabakası: Güneş'ten gelen zararlı Işınlan soğurarak canlı-
lan koruyan bir tabakadır.
Ozon tabakasına zarar veren kirleticiler;
Sprey, deodorant gibi aerosollerde kullanılan itid gazlar,
Şimşek çakması, uçak motorlarının yüksek ISISI nedeniy-
le oluşan azot oksitleri
Soğutucularda (buzdolabı, klima) kullanılan kloroflorokar-
bon bileşikleridir.
Su ve Toprak Kirleticiler
Plastikler, deterjanlar, organik sıvılar, ağır metaller ve piller, en-
düstriyel atıklar başlıcalandır.
Ötroflkasyon
Gübrelerdeki kimyasal maddeler suya kanşarak su kaynaklan ve
denizlerde birikir. Bu kimyasal maddeler sulardaki küçük canlıla-
nn hızla çoğalarak büyümesine ve sudaki oksijenin tamamının
kullanılmasına yol açar. Bu olaya ötrofikasyon denir,
