1
Deyim ve Atasözleri
SÖZCÜKTE ANLAM
DEYİM VE ATASÖZLERİ
Deyim
Bir durumu, kuşlaşlan olayların özellikl«ini, insanlarm çeşit"
ruhsal ve fiziksel niteliklerini betirnlernek üzere en az iki sözcü-
ğün kalıplaşmasıyla oluşan sözlerdir. Anlatım gücünü artıran,
hatırda kaynayı sağlayan ögeler İçeren, anorüm
Özellikleri
a. Kışa Özm sözlerth•.
dl dökmek, göz koymak, deveth kulak...
b. Kalıplaşmış
"akil başına deyimimle "baş" Mine
ta" sözcüğ(hün getirWrwmeşi gibi.
c. Çoğunlukla mlwnhdr:
Bu kendi
Kibar bazen
onu gene yol ayrmına kMW götürebilirmiş.
d. Gerçek anlamh deyimler
çoğu gitti, azı kaldı, iyi gün dostu, hern suçlu hem güçlü, âdet
yerini bulsun, yükte hafif pahada ağır.
mamac deymyıe
A) Çocuk. babasmm elind.*i oyuwağj bir-
birirw vura vura koştu.
B) Yerinde durarnıyor, ne zaman gelecekler diye gözl«ini saat-
ten olun ayranuyordu.
C) Okulhr kapandıktan sonra aibsiyb geziye çıkacağı ğ.İnü@-
çekiyordu.
D) Uzun bir söylemek
teri içm fırsat kollumdu.
E) Kalabdığın içinde gözleri ona Nişince kati yerinden çıkacak
gibi atmaya başladı.
Soruth v«İbn deyim "telaş, sabırsızlık, coşkunluk
ten kendiri alarnarnak" anlamındadır. D seçeneğinde ise "yap-
mak istediği iş uygun zaman veya tır dwurn bekl«nek"
e. Bazı deyimm bakımından yakm veya Özdeş Ola-
gözünü kırprnarnak - gözüne uyku girmemek
txrrw büyütmek - burnu Kafdağı'na çıkrnak
kılı kırk yarmak - ince eleyip sık dokumak
ağzı kLMlanna vmnak - zü çalınak
f. Çoğnthlkla söz Öbeği
eli açık, baba adanı, canı pek, anasının gözü, çantada keklik,
hesap scxrnak, çekrnek, gönlü kahnak, adam etmek. „
g. Chle biçimhde deyimler vudr:
İğne atşut düşrnez. / AÜ alan Üskikhr'l
Bunu yue düşse / Habp İse burada.
DeyinW ve atasözleri, şık birtiriyle külştmhr. Atasöz-
Öğüt ve yargı bildirirken c»yiml« Öğüt ve yargı bildir-
mezler. örr*in *Ammı yuwuna göre uzat. cümbsi
ve yargı bildircüği için atasözüdür. Ancak -Ayağının (ayak-
hnmn) dfrru öpeyim." cüm—i; Öğüt bildirrnediği. anlık bir
durumu İlgi bir anlatımla dile getirdiği İçin deyimdh'.
SIRA SEN OE
Aşağdakj cihnlelerin durun, ayraç İçm-
deki dey«mıe
A)
B)
C)
D)
E)
Kapıda bir b*lemek zcxunda kalınca İç"e ktxuşu-
lanlan de Olsa duydu. (kulak misath amak)
Bir hafta içerisinde başlarına bela üstüne bela gelrnesine
rağrnen yakınmıyor, katlanrnaya çalışıyordu. (acısını bağı-
na basntak)
Hayalini kurduğu üniv«sİteyİ kazanınca sevindi.@ava-
tara tçmak)
Köyde ay kalnca kendhe gelrnİş, vÜcudu İyiden İyiye to-
pMlanmt1. (CMI gelmek)
HM yanma qitm*tül. zanmrun çzmnu babasıyla ge-
(ağzının İçme bakmak)
Ç Z SENDE
söz
10
TOR K ÇE
D
KONU ANLATIM
FASİKÜLÜ
