DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ
Osteon
kanalı
Volkmann
kanalı
Sıkı kemik dokunun yapısı
Eklem kıkırdağı
Epifiz plak
Süngerimsi kemik
Sarı ilik kanalı
Sıkı kemik
periost
Eklem kıkırdağı
Uzun kemiğin yapısı
88
KEMİK DOKU
insanın iç iskeleti, iskelet sistemini oluşturan 206 kemik ve kıkırdaklardan
oluşur. İnsanda kemikler embriyonal dönemde kıkırdak yapılı olup daha sonraki
dönemlerde kemikleşmeye başlar.
Kemik dokusunda bulunan hücre tiplerinden biri olan osteositler olgun
kemik hücreleridir. Osteositler kemik matriksinin devamlılığını sağlarlar.
Ayrıca kemik yapan osteoblastlar ve kemik yıkımını gerçekleştiren osteok-
lastlar da kemik dokuda bulunan diğer hücre tiplerindendir.
Kemik doku ara maddesi Olan oşein İse organik ve inorganik bileşenlerden
oluşur. Organik kısmı glikoprotein ve kollajen liflerden, inorganik kısmı ise
mineral tuzlardan oluşur.
Osteositler osein içinde yer alan lakün adı verilen boşluklarda bulunur.
Kemikler sert (şıkı) kemik doku ve süngerimsi kemik dokudan Oluşur,
. Sert (sıkı) Kemik Doku
Kemiklerin dışında bulunur. İçinde kan damarları ve sinirlerin bulunduğu
boyuna uzanan havers kanalları ile bu kanalları birbirine bağlayan volkmann
kanalları yer alır,
Havers kanallarının etrafı iç içe geçmiş daireler şeklinde sıralanmış lamelli
yapıya sahiptir (Osteon haverş sistemi). Lamelli yapının lakünlerinde bulunan
kemik hücreleri, sitoplazmik uzantılarla hem birbirine hem de haverş kanalları-
na bağlıdır. Bir lakün, bir başka lakünle sert ara madde içinde kanalikül denilen
kanallarla birbirlerine bağlanır. Gereksinim duyulan besin ve oksijen kanallar-
daki kan damarlarından sağlanırken atik ürünler de aynı yolla kana verilir.
2. Süngerimsi Kemik Doku
Uzun kemiklerin baş kısmında, kısa ve yassı kemiklerin iç kısmında bulu-
nur. Gözenekli olup gözeneklerde kan hücreleri üreten kırmızı kemik iliği bu-
lunur. Kan damarları bu gözenekli yapının içinden rahatlıkla geçebildiğinden
havers ve volkmann kanalları süngerimsi kemik dokuda bulunmaz.
KEMİK ÇEŞİTLERİ
Kemikler şekillerine göre; uzun, yaşsı, kışa ve düzensiz şekilli kemikler Ol-
mak üzere dört grupta incelenir.
1. Uzun Kemikler
El ve ayak parmak ve tarak kemikleri İle kol ve bacak kemikleri uzun ke-
miktir.
Baş kısmında süngerimsi kemik dokuda kan üreten kırmızı kemik İliği bu-
lunur. Gövdenin ortasındaki boşlukta sarı kemik iliği bulunur. Sarı kemik iliği
büyük Ölçüde yağ hücrelerinden Oluşur, Yağ hücrelerinin renginden dolayı bu
adı alır, Hipoksi durumunda kırmızı kemik iliğine dönüşür ve kan hücrelerinin
yapımında görev alır. Hipokşi dokuların oksijensiz kalması durumudur. Örne-
