DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - ı
İSKELET SİSTEMİ
İnsanda iskelet sistemi kemik ve kıkırdak dokudan oluşur.
Embriyonik dönemde tamamen kıkırdaktan oluşan iskelet bir süre sonra
kalsiyum fosfat ve kalsiyum karbonat tuzlarını biriktirerek kemikleşir.
Yetişkin bir insanda yaklaşık 206 kemik bulunur.
iskelet Sisteminin Görevleri:
Vücuda şekil verir.
Kaslara bağlanma yüzeyi oluşturur. Kaslarla birlikte vücudun hareketini
sağlar.
iç organların korunmasını sağlar.
Mineral depolar.
Kemik iliklerinde kan hücresi üretilir.
Kemik Doku:
Kemik dokunun hücreleri osteosit olarak adlandırılır ve lakün adı verilen
boşluklarda bulunurlar. Osteositler ince uzantılarla birbirlerine bağlıdır.
Osein adı verilen ara madde, kolajen lifler, kalsiyum fosfat, potasyum,
fosfor, magnezyum gibi çeşitli mineralleri içerir.
Kemik dokuya sertlik kazandıran maddeler kalsiyum fosfat ve kalsiyum
karbonat tuzlarıdır; esneklik kazandıran ise kolajen liflerdir.
Çocuklardaki kemikler daha esnektir, çünkü organik madde miktarı yük-
sektir. Yaş ilerledikçe kemiklerde organik madde oranı azalır, kalsiyum
tuzlarının oranı artar ve bu da kemikleri daha kırılgan hâle getirir.
Kemik doku, aynı zamanda sinir hücreleri ve kan damarları içerir, bu
sayede kemikler beslenir ve sinirsel uyarıları alır.
Kemik doku yapısına göre ikiye ayrılır:
Sert (Sikl) Kemik DOku:
Düzenli bir yapıya sahiptir.
Osteon adı verilen yapı birimlerinden oluşur.
İçinde kan damarları ve sinirlerin bulunduğu boyuna uzanan havers ka-
nallarına sahiptir. Havers kanallarını birbirine bağlayan enine kanallara
ise volkman kanalları adı verilir.
Uzun kemiklerin gövde kısımlarında, diğer kemiklerin dış kısımlarında
bulunur.
Osteosit
Osein
Havers kanalı
Volkman kanalı
35
7.
GÜN
BİRLMTE ÇÖZELİM
Aşağıdakilerden hangisi iskelet sisteminin gö-
revlerinden değildir?
A) Vücuda şekil vermek
B) Kan hücrelerinin üretimini sağlamak
C) Kemiğin gelişmesi için mineral üretmek
D) Vücudun hareket etmesini sağlamak
E) İç organları korumak
iskelet sistemi mineralleri depolar ancak kemik-
[erin gelişimi için mineral üretmez. Mineraller tüm
canlıların dışarıdan hazır olarak aldığı inorganik
moleküllerdir.
Doğru cevap (C) seçeneğidir.
BÖLGE
Sıkı ve süngerimsi kemik doku bütün ke-
miklerde ortaktır.
SIRA SENDE - ı
Kemik doku ile ilgili verilen aşağıdaki bilgiler-
den hangiSi
A)
B)
C)
D)
E)
Osteosit hücreleri lakün adı verilen boşluklarda
bulunur ve birbirlerine ince uzantılarla bağlıdır.
Kemiklere sertlik veren maddeler kalsiyum fos-
fat ve kalsiyum karbonat tuzları iken esneklik
veren maddeler kolajen liflerdir.
Yaşlı bireylerin kemiklerinin daha kırılgan ol-
maşının sebebi, organik madde oranının aft-
ması ve kalsiyum tuzlarının azalmasıdır.
Osein adı verilen ara madde; kolajen lifler, kal-
siyum fosfat, potasyum, fosfor ve magnezyum
gibi mineralleri içerir.
Kemik dokuda bulunan sinir hücreleri ve kan
damarları sayesinde kemikler beslenir ve sinir-
sel uyarılar alır.
