DERS
OTU
TÜRKİYE TARİHİ
Ancak bu huzur dönemi kısa sürer. II. İzzeddin Keykavus Dönemi'nde Moğolların Anadolu'yu yağmalaması de-
vam eder, Moğollar Konya'ya kadar gelir. II. Keykavus'ün kaqp İstanbul'a sığınması üzerine IV, Kılıçarslan başa
geçer.
Yaşanan bu istikrarsız dönemde Muineddin Pervane, Fahrettin Ali gibi vezirler (ümera) sultanlar üzerinde baskı
kurarak devleti yönetmeye başlar.
1277 yılında Karamanoğlu Mehmet Bey, II. İzzeddin Keykavus'un oğlu olduğunu ileri sürdüğü Alaaddin Siyavuş'u
Konya'da tahta geçirir. Kendisini de vezir ilan eder. Buna tarihte "Cimri Olay"' denmiştir. Aynı gün toplanan di-
vanda "Bundan sonra divanda, dergâhta, bârgâhta (saray gibi izinle girilen yer), mecliste ve meydanda Türkçe-
den başka dil konuşulmaya" şeklinde bir karar alınmıştır. (Hatirpoğlu Şerafettin)
Karamanoğlu Mehmet Bey ve Alaaddin Siyavuş İlhanlı şehzadesi Kongurtay'ın ordusu tarafindan ortadan kal-
dırılmıştr.
Bu tarihten sonra Selçuklu hükümdarlarını İlhanlılar atamaya başlar, son hükümdar olan II. Mesut'un ölümüyle
1308 yılında Türkiye Selçuklu Devlet tamamen yıkılır.
III. Keykubad, Osman Gazi'ye beylik vermiş bir hükümdar olarak tanınmaktadır. Bir rivayete göre III. Keykubad,
Karacahisar'ın zaptı, diğer bir rivayete göre Bilecik, Yarhisar ve İnegöl'ün fethi üzerine Osman Gazi'ye sancak,
davul, kılıç, at ve hil'at göndererek beylik tevcih etmiştir. III. Keykubad'ın Moğol valileri gibi halktan zorla para
toplaması halkı usandırdı. Sonunda tahttan uzaklaştırılıp II. Mesud ikinci defa tahta çıkarıldı (1302). İkinci hü-
kümdarllk dönemi de başarısız geçen II. Mesud (1308) öldü. Onun ardından tahta çıkarılan Kılıcarslan b. III.
Keyhusrev, hem Moğollar hem Selçuklu hânedanı ve halk tarafından tanınmadığı için II. Mesud son hükümdar
kabul edilir. Son Anadolu Selçuklu sikkeleri de ona aittir.
ZAMAN VE TAKVİM
6 İnsanlar tarihin akışı içinde zaman ölçüsü olarak çeşitli takvimler kullanmışlardır. Yaptıkları astronomik gözlemler
sonucunda yıldızların, Ay'ın ve Güneş'in hareketlerine dayanan takvimler meydana getirilmiş ve geliştirilmiştir.
Takvimin kullanılmasında Sümerler ve Mısırlılar öncü olmuşlardır. İlk "Güneş Takvimi"ni Mısırlılar, ilk "Ay
Takvimi"ni ise Sümerler oluşturmuştur. Sümerler, 360 günden ibaret olan ay yılım, 30 günlük 12 aya bölmüşler-
dir. Afin dünya çevresinde 12 kez dönmesi, bir ay yılını oluşturur. Mısırlılar ise güneş yılını 365 gün olarak kabul
ederek 12 aya bölmüşlerdir. Dünyanın Güneş çevresinde bir kez dönmesi güneş yılını oluşturur.
6 Mısırlılar tarafindan güneş yılı esasına göre oluşturulan takvim Roma Hükümdarı Julius Caesar (Jül Sezar) za-
manında yeniden düzenlenmiş ve "Jülien (Jülyen) takvimin adıyla kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonra Jülien
takvimi, Papa XIII. Gregorious tarafindan yeniden oluşturularak "Gregoryen takvimi" adını almıştır.
Takvime başlangıç olarak da tarihî olaylar esas alınmıştır. İbraniler, MÖ 3761 yaratılış yılını; Yunanlılar, ilk olim-
piyat oyunlarının yapıldığı MÖ 776; Romalılar, Roma şehrinin kuruluşu olan MÖ 753; Müslümanlar da Hz.
Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicret etiği 622 yıllarını başlangıç olarak kabul etmişlerdir.
TÜRKLERİN KULLANDIĞI TAKVİMLER
1. 12 Hayvanlı Türk Takvimi
Türklerin İslamiyet'ten önce kullandıkları ve kendilerinin icat ettiği bir takvimdir. Bu durum Türklerde astronomi
biliminin var olduğunun kanıtıdır.
Güneş Sistemi'ne dayalıdır.
Bu takvimde yıl 365 gündür. Her yıl bir hayvan adıyla tanımlanmıştır.
Mete Han'ın tahta çıkış tarihi olan MÖ 20Yda başlar.
Türklerin dışında Çin ve Tibet uygarlıkları da bu takvimi kullanmıştır.
SûmYALÇlN 72
www.dizgikitap.com
