DERS
OT
XX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ
İngiliz casus Thomes Edward Lawrence (Tomas Edvırd Lovnns), Arapları Türklere karşı sürekli kışkırtarak, bazı
Arap kabilelerinin İngilizlerin yanında yer almasını sağlamıştı. Lawrence, Medine'yi Suriye'ye bağlayan demir
yollarını tahrip ettirerek kullanılmaz hâle getirtti. Az sayıda kuvvetle çölün ortasında yiyecek, hastalık gibi pek
çok sıkıntılarla birlikte, Fahrettin Paşa'nın Medine Müdafaası uzun süre devam etti.
Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmasına rağmen Fahrettin Paşa uzun süre teslim olmayıp direnişini sür-
dürdü. Savaşın sonunda Osmanlı Devleti bu topraklardan çekilmek zorunda kaldı. V. Mehmet Reşad'ın halife
sıfatıyla yaptığı cihat çağrısı, Araplar üzerinde istenilen etkiyi göstermedi. Bu durum İslamcılık (Ümmetçilik)
politikasının etkisini kaybettiğini göstermiştir.
Irak Cephesi
Cephe İngiltere tarafindan açılmıştır. Orta Doğu petrollerini kontrol altında tutmak ve Kafkaslar'da Ruslarla
birleşmek İngiltere'nin hedefleri arasında yer alıyordu. Böylece, Türk kuvvetlerinin İran'a girip İngiliz sömürgesi
olan Hindistan'ı tehdit etmesini de önlemek istiyordu.
İngilizler 1915 EylüYünde Bağdat'ın 160 kilometre güneyindeki Kut'ül Amâre'ye kadar ilerleyip burayı ele ge-
çirdiler. Fakat Türk kuvvetleri, Selman-' Pak Muharebesi'nde büyük bir başarı gösterip Kut'ül Amâre'deki İngiliz
kuvvetlerini kuşattı. Aldıkları desteğe rağmen üst üste mağlup olan İngiliz kuvvetleri, Türk kuşatmasını kıramadı.
İngiliz kuvvetleri 29 Nisan 1916'da Halil Paşa komutasındaki Türk kuvvetlerine teslim oldu. Kut'ül Amâre'deki
İngiliz tümeni, komutanı General Townshend ile birlikte esir alındı.
Suriye-Filistin Cephesi
ö Osmanlı Devleti'nin Kanal Harekâtı'nda yenilip geri çekilmesi üzerine, İngiltere büyük bir karşı saldırı başlattı.
Gazze Savaşları'nda büyük başarılar gösterilmesine rağmen savaşın ilerleyen yıllarında artan İngiliz baskısı kar-
şısında, buradaki Osmanlı kuwetleri çözüldü.
İngilizler, Kudüs ve Filistin'i işgal et. Kısa bir süre sonra da İngiliz kuvvetleri Suriye'yi ele geçirdi. Yıldırım Or-
duları bünyesindeki VII. Ordu'nun komutanı olan Mustafa Kemal, İngilizlerin taarruzu karşısında geri çekilerek
Antakya'dan Halep'in kuzeyine uzanan bir savunma hattı kurup İngilizleri burada durdurmayı başardı. Ayrıca
isyancı Arap güçleri ile 26 Ekim 1918'de yaptığı Katma Savaşı'nı kazanan Mustafa Kemal, Halep'in beş kilometre
kadar kuzeyindeki bölgeyi Türk sınırı olarak belirledi. Böylece ileride kurulacak yeni Türk Devleti'nin millî hudu-
du da Türk askerinin süngüleriyle fiilen burada tespit edilmiş oldu.
Mondros Ateşkes Anlaşması'nın imzalanmasının ardından Mustafa Kemal 31 Ekim'de Yıldırım Orduları Grup
Komutanlığı'na atandı. Bu ateşkes anlaşmasının imzalanmasından sonra İngilizler Suriye'yi tamamen kontrolleri
altına aldı.
Galiçya, Makedonya ve Romanya Cepheleri Osmanlı Devleti'nin kendi sınırları dışında savaştığı cephelerdir,
Müttefikleri Bulgaristan, Almanya ve Avusturya-Macaristan'a yardım etmek amacıyla savaşmıştır.
— S"LYALÇIN
260
www.dizgikitapcom
