DERS
OT
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ (1947-1991)
Fakat Doğu Alman halkı içinden yüzlerce inşan komünizmden kurtulmak için her gün Batı Berlinle kaçıyordu, Bir
yandan Stalin'in ölümü, öte yandan Komünist Partisi içindeki görüş ayrılıklarından cesaret alan Doğu Berlin 'deki
işçiler 16 Haziran 1953 sabahı ayaklandılar. Ayaklanma bütün Doğu Berlin'e yayıldı.
Abd Liderliğinde Batı Bloku'nun Kuruluşu
ABD tarafından uygulanan çevreleme politikası
ABD, 1946'dan sonra SSCB Öncülüğünde sosyalizmin yayılmasına karşı Doğu Bloku 'nu kuşatmaya yönelik bir
"çevreleme politikası" izlemeye başladı. Bu doğrultuda Truman Doktrini ve Marshall Planı uygulamaya konul-
muş, paktlar kurulmuş, askerî antlaşmalar imzalanmıştır.
ABD'nin Ban dünyasının liderliğini açık bir şekilde üstlenmek için yaptığı ilk girişim, Truman Doktrini'nin ilanı
olmuştur. Truman Doktrini'nin uygulamaya konulmasının nedeni ABD yöneticilerinin dünyanın SSCB tehdidi
altında bulunduğuna dair endişeleridir, Truman Doktrini, yeryüzünün iki bloka ayrıldığını ve SSCB-ABD mücade
leşinin başladığını ilan etmiştir.
Truman Doktrini doğrultusunda hazırlanan Marshall Planı'nın amacı
ö Marshall Planı, II. Dünya Savaşı'ndan sonra önerilen ve 1948-52 yılları arasında ABD tarafindan Bafi Avrupa'yı
kalkındırma adına başlatılan, asıl amacı ise kıta genelinde sosyalizmin gelişmesini engellemeye yönelik ekono-
mik yardım planıdır
b ABD, ekonomik sıkıntılarına yardımcı olmak için Batı Avrupa'ya 15 milyar dolar ekonomik yardım yapmış fakat
bu yardım verimli kullanılmamıştı. Marshall Plam'na göre, Avrupa ülkeleri her şeyden önce kendi aralarında bir
ekonomik iş birliğine girişmeli, iş birliği sonunda ekonomik açık ortaya çıktığında ABD, bu açığın kapatılması için
yardım etrneliydi.
6 16 Avrupa ülkesinin üyeleri Türkiye dâhil, 22 Eylül'de Amerika'ya sunulmak üzere bir "Avrupa Ekonomik Kal-
kınma Programı" hazırladılar. Bu program üzerine ABD, 3 Nisan 1948'de "Dış Yardım Kanunu" nu çıkardı. Bu ka-
nuna dayanarak daha ilk yılında 16'lara (İngiltere, Fransa, Belçika, İtalya, Portekiz, İrlanda, Yunanistan, Türkiye,
Hollanda, Lüksemburg, İsviçre, İzlanda, Avustuwa, Norveç, Danimarka ve İsveç) 6 milyar dolarlık bir ekonomik
yardım yaptı.
Dış Yardım Kanunu'nun çıkması üzerine 16 Avrupa ülkesi, 16 Nisan 1948'de "Avrupa Ekonornik İş Birliği
Teşkilatı"nı kurdular. Bu teşkilat 1961'de OECD adını (Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü) alacaktır.
NOT..
Marshall Planı ve Truman Doktrini, SSCB'nin Orta Doğu ve Avrupa'daki yayılma faaliyetlerine karşı ABD'nin
almış olduğu ilk tedbirlerdir. Çekoslovak Darbesi'nden (Şubat 1948) sonra, İngiltere, Fransa, Belçika, Hollan-
da ve Lüksemburg arasında "Bah Avrupa Birliği" (Mart 1948) adı verilen bir ittifak sistemi kurulmuştur. Berlin
Buhram (Haziran 1948), Batı savunmasının örgütlenmesine hız vermişti.
Sonunda SSCB'nin tehditlerine karşılık 4 Nisan 1949'da 12 Batılı ülke (İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, İtal-
ya, İzlanda, Danimarka, Lüksemburg, Norveç, Portekiz, ABD, Kanada) arasında kısa adı ile NATO (North Atlan-
tik Treaty Organization) olan Kuzey Atlantik İttifakını kurdu.
Sih*' YALÇIN
398
www.dizgikitap.com
