DERS
OT
OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA BUHRAN VE DEĞİŞİM
6
IV. Mehmet Dönemi Islahat Girişimleri
a. Tarhuncu Ahmet Paşa
IV. (Avcı) Mehmet Döneminin sadrazamıdır. IV. Mehmet 7 yaşında tahta geçtiği için yönetimde etkili olmuştur.
Bu dönemde Osmanlı, Girit sorunu ile uğraştığından askerî harcamalar artmış ve ekonomi bozulmuştur.
Bu yüzden Tarhuncu Ahmet Paşa ekonomik ıslahatlara öncelik vermiştir.
Devlete borcu olanlardan borçlar tahsil edilmiştir.
Bazı illerin gelirlerinin iltizama verilmesi, dirlik sahiplerinin gelirlerinin bir kısmının hâzineye aktarılması sağlan-
mıştır.
Devletin gelir ve gideri hesaplanmış açık verdiği belirlenmiştir.
Bütçenin saray masraflarından dolayı açık verdiği belirlenmiş ve saray harcamaları kısılmış, ilk defa denk bütçe
hazırlanmıştır.
Tarhuncu Ahmet Paşa, bu uygulamaları ile çıkar çevrelerin tepkisini çekmiş ve görevden alınarak idam edilmiştir.
ab. Köprülü Mehmet Paşa'nın Sadrazamlığı Dönemi
Tarhuncu'nun yerine gelenler başarılı olamamış ve maliye iyice bozulmuştur. M Mehmet'in annesi Valide Tur-
han Sultan, Köprülü Mehmet Paşa'ya sadrazamlık teklif etmiş, Köprülü de bazı şartlar ileri sürmüştür. Bu şartlar
şunlardır:
Saray devlet işlerine karışmayacak
Saraya sunacağı her teklif kabul edilecek
İstediği kişileri tayin edebilecek ve görevden alabilecek
Kendisi hakkında şikâyet olursa savunma alınıp sonra karar verilecek
Köprülü Mehmet Paşa Dönemi Gelişmeleri
İstanbul uleması arasındaki tartışma ve kargaşaya son vermiştir.
Girit için Çanakkale'yi ablukaya alan ve Limni, Bozcaada ve Gökçeada'yı işgal eden Venedik'ten buralar geri alı-
narak Girit'e yardım göndermeyi başarmıştır.
Erdel Beyi Rakoçi'nin isyanını bastırarak otoriteyi sağlamışür
Mâliyeyi düzenleyerek ekonomiyi düzeltmiştir.
c. Köprülü Fazıl Ahmet Paşa Dönemi Gelişmeleri
1661-1676 yıllarında sadrazamlığa getirilmiştir.
Avusturya ile yapılan savaşı kazanmış ve 1664'te Vasvar Antlaşması ile Avusturya'dan toprak alan son sadrazam
olmuştur.
Kandiye Kalesi'ni almış ve Girit'in fethini gerçekleştirmiştir. (1669).
Lehistan ile yapılan Bucaş Antlaşması ile Osmanlı'nın batda en geniş sınırlara ulaşmasını sağlamıştır.
Topçu sınıfinı güçlendirerek orduyu yeniden düzene sokmuştur.
Duraklama Devri Islahatlarının Genel Özellikleri
Islahatlarda Yükselme Devri uygulamaları örnek alınmıştır.
b Islahatlar daha çok düşünce safhasında kalmış uygulanma ve başarıya ulaşma imkânı bulamamıştır,
Islahatlardaki temel amaç isyanları bastırmak, otoriteyi ve güvenliği sağlamak olmuştur.
www.dizgikitap.com
