DERS
OT
MİLLİ MÜCADELE M UHAREBELER DÖNEMİ
MİLLÎ MÜCADELEDE DOĞU VE GÜNEY CEPHELERİ
Güney Cephesi
Millî Mücadele Doğu, Güney ve Baü olmak üzere üç cephede gerçekleşti.
Ermeni s
300
Doğu Cephesi'nde Kazım Karabekir Paşa komutasındaki 15. Kolordu, Ermenilerle mücadele etti.
Güney Cephesi'nde Fransızlar ve onların desteklediği Ermenilere karşı direnişi Kuvay-l Millîye üstlenmişti.
Bafi Cephesi'nde ise Yunanlara karşı önce Kuvay-l Millîye daha sonra ise düzenli ordu mücadele etti.
Doğu Cephesi
â I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Rusya'da çıkan ihtilal sonucunda Çarlık rejimi yıkılarak Sovyet Rusya kurul-
muştu. Yeni kurulan rejim ülke içinde otoritesini sağlamakla uğraşırken, Breşt Litowsk Antlaşması'nı imzalamış
ve savaştan çekilmişti. Bu antlaşmaya göre Anadolu'da işgal ettiği yerleri boşaltmış, hatta 93 Harbi'nde ele ge-
çirdiği Kars, Ardahan ve Batum'u (Elvive-i Selase) Osmanlı Devleti'ne bırakmıştı. Kafkasya'da oluşan bu otorite
boşluğundan yararlanan Ermeniler, merkezi Erivan olan bir Ermenistan Devleti kurdular (28 Mayıs 1918).
b Mondros Ateşkes Anlaşması'ndan sonra yapılan barış konferanslarına, İtilaf Devletleri tarafından Ermeni tem-
silcileri de çağrıldı. ABD Başkanı Wilson, Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri'ne bir plan sundu. Bu plana
göre Doğu Anadolu Bölgesi'nde bağımsız bir Ermeni devleti kurulacak ve bu devletin Akdeniz ile Karadeniz'e
bağlantısı sağlanacaktı. Büyük Ermenistan düşünü gerçekleştirme zamanının geldiğini düşünerek harekete ge-
çen Ermeniler, Erzurum ve Van'a saldırarak köy ve kasabaları yakmaya ve Türkleri öldürmeye başladılar.
Bu saldırıların artarak devam etmesi üzerine, Doğu Anadolu'nun Ermenilerin eline geçmesini önlemek için,
Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu. Kazım Karabekir Paşa'nın 15. Kolordu Komutanı olarak
Erzurum'a gelmesinden sonra bu cemiyet daha da güçlendi.
İtilaf Devletleri tarafindan, Sevr Antlaşması'na Ermeni Devleti'nin kurulmasını öngören bir madde konuldu.
Bundan cesaret alan Ermeniler saldırılarını arürdılar. Bu gelişmeler yaşanırken BMM Hükûmeti, 15. Kolordu
Komutanlığını Doğu Cephesi Komutanlığına dönüştürerek başına Kazım Karabekir'i atadı. BMM'nin aldığı karar
üzerine harekete geçen Kazım Karabekir Paşa, Sarıkamış ve Kars'ı Ermenilerden kurtardı. İlerleyişini sürdüren
Türk ordusunun Gümrü'ye yaklaşması üzerine Ermeniler barış istediler.
SDLYALÇIN
01
www.dİzgİkİtapcom
