DERS
OT
Macaristan Hakimiyetinin Sonu
12 Ağustos 1687'de San Süleyman Paşa'nın başında bulunduğu Osmanlı ordusu Mohaç Ovası yakınlarında,
Siklos önlerinde meydana gelen muharebede Charles de Lorraine komutasındaki Avusturya ordusu karşısında
disiplinini kaybederek büyük bir mağlubiyete uğradı. Bu mağlubiyetle Güney Macaristan'daki Osmanlı hakimi-
yeti sona ererken, Sırbistan da tehdit altına giriyordu.
Kutsal İttifak: Avusturya ve Lehistan'ın kazandığı başarılar üzerine cephe genişledi. Venedik, 1684'te, Rusya da
1686'da Osmanlı'ya savaş ilân etti. Osmanlı birlikleri, dört cephede birden mücadele etmeye başladılar.
Mora'nın İşgali
ö İkinci Viyana bozgunundan sonra Venedik Cumhuriyeti de harekete geçerek, 25 Nisan 1684'te Avusturya ile
Kutsal İttifak Antlaşması imzalamıştı. Venedik, bu ittifaka katılmakla aslında Girit'in elinden çıkmasının acısını
çıkarmak istiyordu.
Venedik Cumhuriyeti 15 Temmuz 1684'te Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilân etti ve başta Papa, Floransa,
Malta, Ceneviz ve İspanyol donanmalarının gemilerinden oluşmak üzere büyük bir donanma tertip ederek ha-
rekete geçti. Mora, Yanya ve Yenişehir'in yerli halkının Venedik lehine isyan etmeleri Osmanlı yöneticilerini zor
duruma sokuyordu. İçeriden aldığı destekle birlikte Venedik donanması 28 Eylül 1685'te Preveze'yi işgal etti.
6 1686'da Navarin, Modan, Arkadia ve Argos'u da işgal etti. 1687'de Korint, İnebahtı ve Mezistre ile 25 Eylül
1687'de de Atina, Venedik birliklerinin eline geçti. Venedikliler adaya hakim olduktan sonra Mora'da Romanya,
Lakonya, Mezonya ve Ahiya olmak üzere dört idari bölge oluşturdular.
Rusya Cephesi
Lehistan'ın teşvikiyle Kutsal İttifak'a katılan Rusya, Kırım hanının toprakları dışında olmasını da firsat bilerek
1689'da Kırım'a saldırdı. Ancak Tatarlar'ın direnişi karşısında başarısız oldu. Çar Petro komutasındaki Rus or-
duşu, 1695'te Azak'ı kuşattı. Doksan beş gün süren kuşatma başarısız oldu. Ancak Petro pes etmemişti. İlk
kuşatması başarısız olmasına rağmen ertesi yıl bir donanma oluşturarak, karadan ve denizden Azak'ı kuşattı.
Ruslar, 1696 Ağustos'unda kaleyi ele geçirdiler. Çar Petro, Azak'ı işgal ederek Karadeniz'in kilidini ele geçirmişti.
Ruslar, hem Azak sahillerinde gemi inşa edecekleri, hem de Karadeniz üzerinden sıcak denizlere inebilecekleri
bir üsse kavuşmuşlardı.
IV. Mehmed'e Av Tepkisi
Viyana önlerinde yaşanan mağlubiyet ve ardından yaşanan büyük toprak kayıplarıyla birlikte IV. Mehmet'in av
merakına ve iktidarına tepkiler bir çığ gibi arttı. Sultan tepkileri azaltmak için gündüzleri ava çıkmamaya başladı.
Fakat bu tedbir de tepkileri yatıştırmak için yeterli olmadı.
Halk içinde alenen "Şurada burada memleketler elden gitti ve avdan nicedir feragat etmez, halktan utanmaz
veya Allah'tan da mı korkmaz” diye konuşulmaya başlandı. Ulema, şeyhler ve kapıkulu askerleri padişahın
aleyhine dönmüştü.
Köprülüzâde Fazıl Mustafa Paşa, devlet adamlarını, ayanları, ulemayı ve yeniçeri ocağının ileri gelenlerini, 8
Kasım 1687'de sabah namazında Ayasofya Camii'nde topladı. Cemaatle sabah namazı kılındıktan sonra ana
konuya geçildi. Mustafa Paşa, askerin gönderdiği mektubu bir kez daha yüksek sesle okuttu. Camide toplananlar
bunun üzerine sultanın kardeşi Şehzâde Süleyman'ın tahta çıkarılmasını kararlaştırdılar.
IV. Mehmet, ava o kadar meraklıydı ki tarihe Ava Mehmed diye geçmiştir. Daha tahta çıktığı ilk zamanlardan
itibaren yüzlerce, hatta binlerce kişinin katıldığı avlar düzenledi. IV. Mehmet Osmanlı tarihinin Kanunîden sonra
40
OSMANLI İMHAM TORLUĞUNDA BUHRAN VE DEĞİŞİM
en uzun süre tahtta kalan hükümdarıdır.
SMNLYALÇIN
wmv.dizgikitap.com
