DERS
2. Bölgede çoğunluk Türklerden oluşmaktadır.
MİLLİ MÜCADELE HAZIRLIK DÖNEMİ
3. Yunan ordusunun işgali gereksiz ve haksızdır. Yunan kuvvetleri çekilip, yerine İtilaf kuvvetleri gelmelidir.
6 Bu rapor; Türk halkının Millî Mücadelesi'nin haklılığını ortaya koyan ilk uluslararası belgedir.
General Harbord Raporu
ABD Başkanı Wilson'un isteği üzerine 1919 Eylül'ünde Türkiye'de manda idaresini ve Ermeni iddiaları ve mese-
leşini incelemek üzere 46 kişilik bir heyet kuruldu. Amerikalı General Harbord başkanlığındaki heyet Anadolu'ya
hareket etti. 22 Eylül 1919'da Sivas'ta bulunan Mustafa Kemal ile görüştükten sonra Erzurum'a giderek Kazım
Karabekir ile de görüşerek bölgede incelemelerini sürdürdü. Kendisine sunulan nüfus istatistiklerine şüpheyle
bakmasına rağmen Erzurum Belediye Başkam Zeki Bey'in Erzurum'daki Müslüman mezarlığının büyüklüğüne,
buna karşılık Hristiyan mezarlığının küçük bir alanı kaplamasına Harbord'un dikkatini çekmesi, bu bölgede
Türklerin eskiden beri çoğunlukta olduğunu bu istatistiklerin doğruluğuna en gerçekçi kanıt olmuştur.
Anadolu ve Kafkasya'da bir aydan fazla süren gezive incelemeler sonucu bir rapor hazırlayarak ilgililere sunmuş-
tu. Bu raporda Doğu Anadolu'da Türklerin çoğunlukta olduğu ve bunların Ermenileri tehdit ettiklerine dair hiçbir
hareketin görülmediği belirtilmiş ve Ermeniler tamamıyla haksız bulunmuştu.
MUSTAFA KEMAL'İN SAMSUN'A ÇIKIŞI
Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul'daki Faaliyetleri
6 İtilaf Devletlerinin siyasi ve askerî baskılan nedeniyle Anadolu'nun işgal edilmesi karşısında padişah da hükûmet
de bir şey yapamıyor, İtilaf Devletlerinin tüm talepleri yerine getiriliyordu, Bu durumu sindiremeyen Ahmet İz-
zet Paşa, sadrazamlıktan istifa etti (9 Kasım 1918). Yeni sadrazam Tevfik Paşa olurken padişah, İngilizlerin baskısı
sonucu meclisi kapattı. İşgallerin uygulanışına ve İngiliz baskılarına dayanamayan Tevfik Paşa da 3 Mart 1919'da
isöfa etti. Padişah, sadrazamlığa İngiliz mandası taraftan Damat Ferit'i getirdi.
Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'da bulunduğu sürede diğer silah arkadaşları Kâzım Karabekir, Ali Fuat, Rauf ve İs-
met Beylerle birlikte Şişli'de yaptıkları toplantılarda vatanın içinde bulunduğu durum karşısında Türk milletinin
kurtuluş çarelerini arıyorlardı.
Nedir bu çareler?
Manda
Himaye
Kuva-w Milliye
Vatanın kurtuluşunun ancak Anadolu'dan başlatılacak bir hareketle mümkün olacağı kanaatine varan bu kadro
firsaünı bulup tayinlerini Anadolu'ya yaptırtmanın yollarını aradılar. Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Anadolu'ya
geçme hazırlıkları sırasında istenilen firsat doğmuş, Samsun ve çevresindeki asayişi sağlamak için Mustafa Ke-
mal Paşa, 30 Nisan 1919'da askerî ve sivil yetkilerle Dokuzuncu Ordu Müfettişliği'ne tayin edilmiştir.
Bunun gibi, Kâzım Karabekir Paşa da Tekirdağ'daki 14. Kolordu Komutanlığı'ndan Doğudaki 15. Kolordu'ya atan-
maşını sağlamış ve 3 Mayıs 191Yda Erzurum'a gelmiştir. 20. Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa da Anadolu'ya
geçmişti.
Anadolu'da Durum
Mondros Mütarekesi'nden cesaret alan Karadeniz bölgesindeki Pontuscu Rum çeteleri şmarmışlar, kuvvetli
oldukları yerlerde Türk köylerine saldırıp, yakıp-yıkıp yağmalıyorlardı. Maksatları bölgeye hakim olmak, İngiliz
desteği ile Rum Pontus'u kurmaktı.
Bu vahim hali gören Giresun Belediye Başkam Osman Bey (Topal Osman; Balkan Harbinde bacağından yara
SDLYALÇIN
www.dİzgİkİtap.com
276
