Örnek Soruyu Değiştir

DENGE OLAYI iç kulakta işitme merkezinin dışında vücut dengesinde görevli merkezler de bulunur. İç kulakta bulunan kesecik (sakkulus), tulumcuk (utriculus) ve yarım daire kanalları vücut dengesinin korunmasında görev alır. DUYU ORGANLARI Örnek Soru Bir süre kendi etrafında dönen bir İnşa- nın sandalyeye oturduktan sonra baş dönmesi hissinin devam etmesinin nede- (ÖSYM) ni aşağıdakilerden hangisidir? Vücudun yerçekimine karşı yaptığı konum değişikliklerinde Tulumcuk ve kesecikteki otolit taşları hareket eder Uyarır Şiili duyu hücreleri Uyarır Dinamik denge Kupula Denge sinirleri Tüylü hücreler . Ampula Otolit zar Vücut ve başın dönme hareketleri ile oluşan konum değişikliklerinde Yarım daire kanallarındaki ampulada bulunan endolenf SIVISI tersine dönerek kupulaya baskı yapar Silli duyu hücreleri Uyarır Denge sinirleri Uyarır Uç beyin ve beyincik Vücudun dönme hareket yönü algılanarak hareketin dengeli yapılması sağlanır A) B) C) D) E) Otolit taşlar Yarım daire kanallarındaki sıvının ha- reketinin devam etmesi Östaki borusunun basınç değişimini ayarlayamaması Silli (kıllı) duyu hücrelerinin beyinciğe sinyal göndermemesi Yarım daire kanallarındaki sıvıda ba- Sınç dalgalarının genliğinin artması Yarım daire kanallarının her birinin diğer ikisiyle dik olarak konumlanmış olması Denge sinirleri Tüylü hücreler Denge sinirleri Uyarır Statik denge Uç beyin ve beyincik Vücudun konum değişikliği algılanır İç kulakta bulunan tulumcuk, kesecik ve yarım daire kanallarının fonksiyonu Vücutta İki çeşit denge Olayı vardır, Bunlar statik denge ve dinamik den- gedir. Vücut pozisyonunun yer çekimine göre dikey düzlemde ayarlanması statik denge; dönme, hızlanma ve yavaşlama gibi hareketler de dinamik denge ömeğidir. iç kulaktaki kesecik ve tulumcuğun İçinde Şiili duyu hücreleri bulunur, Bu hücreler başın konum değişikliklerine, yer çekimine ve tek yöne hareketlere tepki verir. Şiilerin tamamı jelatinimsi bir yapının içinde uzanır. Bu jelatinimsi maddenin içinde ayrıca kalsiyum karbonat yapılı otolit taşları adı verilen kü- çük tanecikler bulunur. Bu madde, içinde bulunduğu endolenf sıvısından ağır olduğundan başın konumu değiştiğinde otolit taşları hareket eder ve silli duyu hücrelerini uyarır. Bu uyarılar önce talamus ile uç beyin ve beyinciğe iletilir. Bu- rada değerIendirilerek vücut dengesi sağlanır. Kesecik ve tulumcuk bu şekilde yer çekimine karşı vücudun duruşunun ayarlanmasında, yani statik dengenin oluşturulmasında etkilidir, iç kulakta bulunan üç adet yarım daire kanalı, farklı düzlemlerde uzanır ve vücudun dengesinin sağlanmasında görevlidir. Her bir yarım daire kanalının tabanında ampula adı verilen şişkin bir bölge bulunur. Ampulada bulunan silli duyu hücreleri, kupula adı verilen jelatinimsi bir madde içinde uzanır. Baş, hare- ket ettirildiğinde veya vücut kendi ekseninde döndüğünde yarım daire kanalları da vücutla birlikte hareket eder; fakat endolenf Sıvısı aynı hızla hareket etmez Baş, hareket ettirildiğinde veya vücut Çözüm: kendi ekseninde döndüğünde yarım daire ka• nalları da vücutla birlikte hareket eder; fakat endolenf sıvısı aynı hızla hareket etmez ve kupulaya baskı yaparak silli duyu hücrelerinin eğilmesine neden olur, Dönmenin hızıyla Sİİİİ duyu hücreleri, duyu sinirlerini uyarır ve bu uyarı uç beyine ve beyinciğe İletilerek vücut dengesi sağlanmış Olur. Dönen kişinin sandal- yeye oturduktan sonra da yarım daire kanal- larında SM hareketi hemen durmayacağından sillİ duyu hücreleri uyarılmaya devam eder ve baş dönmesine neden Olur. Not al... Cevap A 69