Denge
Bir cisme etkiyen net kuvvet sıfır ise cisim dengededir. Böyle
kuvvetlere dengelenmiş kuvvetler denir.
Denge koşulunu sağlamayan kuvvetlere dengelenmemiş kuv-
vetler denir.
Dengelenmemiş kuwetlerin etkisindeki cisim İvmeli hareket
yapar.
12. Newton'un Hareket Yasalan
I. Yasa (Eylemsizlik Yasası)
Üzerlerine etki eden net kuweti sıfır Olan cisimler önceden duru-
yorsa durmaya, hareketliyse sabit hızla hareketlerine devam eder-
ler. Cisimlerin önceki durumlarını koruma eğilmilerine eylemsiz-
lik denir.
Eylemsizlik, cisimlerin hareket durumlarını değiştirmeye çalışan
kuvvete karşı koyması ile ilgili bir kavramdır. Otobüs sabit hızla
ilerlerken fren yaptığında yolcular otobüsün önceki hızıyla
ket etmek isterler ve aracın Önüne doğru hareket ederler.
Otobüs hızlanmaya başladığında ise yolcular önceki durumlarını
korumak isterler otobüsün gerisine doğru hareket ederler.
DİKKAT
a— F grafiğinin eğimi
— — Olur.
a aqsı yalnız kütleye bağılıdır
3. Yasa (Etki - Tepki Yasası)
Bir cisme uygulanan kuvvete karşı eşit ve zıt yönlü Oluşan kuvve-
te tepki kuvveti denir.
Etki ve tepki kuvvetlerinin büyüklüğü birbirine eşittir.
+ mg -
Etki
Tepki
mg
' I A ve B cisimlerine yatay F kuweti uygulandığında A cismi B cis-
mine Tİ kuweü uygular, B cismi de A cismine T 2 tepki kuwetini
v sabit
DİKKAT
v sabit
uygular.
A
DİKKAT
B
Anlık duran cisimlerde net kuvvet sıfır olmak zorunda değildir.
2. Yasa (Temel Yasa)
Bir cisim üzerine etki eden net kuvvet varsa cisim ivmeli hareket
yapar.
Cismin ivmesi ile net kuwet doğru orantılı ve aynı yönlüdür.
F 'in birimi N, m'nin birimi kg, a'nınki m/s2 dir.
Etki ve tepki kuvvetleri aynı cisme etki etmez.
Ağırlık ve Yer Çekimi İvmesi
Dünya'nın cisimlere uyguladığı kütle çekimi kuvvetine ağırlık de-
Tür. Ağırlık bir kuvvet çeşididir.
Lj Yer çekimi kuvveti de denir. Yer çekimi ivmesi yerin 0 nokta-
daki sabit olan ivmesine bağlıdır ve g ile gösterilir. Yet çekimi
ivmesi, Dünya'nın yarıçapının küçük olduğu kutuplarda en
büyük, Ekvator'da en küçüktür.
Ğ z m.g
29
