DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER
İnsanlarda aynı yapı ve görevdeki hücreler birleşerek dokuları, dokular bir-
leşerek organları, organlar birleşerek sistemleri oluşturur. Canlı organizmada
vücudun fonksiyonlarını fizyoloji bilimi inceler, Sistemlerin uyum içinde çalışma-
Sl ve homeoştaşinin korunması, sinir sistemi ile endokrin sistem gibi denetleyici
ve düzenleyici sistemler İle sağlanır. Duyu Organları İle de İç ve dış çevreden
gelen uyarılar algılanır.
A. SİNİR SİSTEMİNİN YAPISI, GÖREVLERİ VE İŞLEYİŞİ
Sinir sistemini oluşturan doku, sinir hücreleri (nöronlar) ile bu hücrelere deş-
teklik yapan, koruma ve beslenmesine yardım eden glia adı verilen hücrelerden
oluşur. Nöronlar; uyarılabilen, elektriksel sinyalleri iletebilen ve uyarılara cevap
verebilen sinir hücreleridir.
Nöronlar Şu özelliklere sahiptir:
Öze leşmiş hücreler olup genellikle bölünemeyen hücrelerdir.
• Metabolizmaları oldukça yüksektir. Bu yüzden bol oksijen ve glikoz deste-
ğİne İhtiyaç duyarlar.
Genel olarak bir nöron; hücre gövdesi ve buradan çıkan dendrit ve
akson denilen yapılardan oluşur.
1. Hücre Gövdesi
Hücre gövdesinde belirgin bir çekirdekçik içeren çekirdek, serbest ribozom
ve granüllü ER (nişsi cisimcikleri), golgİ, mitokondri gibi organeller sinir hücresi
sitoplazmasında bulunur, Hücre iskeleti elemanı olan mikrotübüller ve nörofib-
riller de hücre gövdesinde bulunur.
2. Dendritler
Hücre gövdesinden çıkan çok sayıda uzantı Olup diğer nöronlardan gelen
uyarıları alır. Hücre gövdesinde bulunan organellerin birçoğu dendritlerinde de
bulunur. Dallanmış yapısı ile gelen sinyalleri almak için geniş bir yüzey alanı
sağlar,
S chwann
hücresi
si
Mitokondri
Çekirdek
Miyelin kılıf
Ranvier
boğumu
Akson ucu
Sinaptik uç
Sinir hücresi
Hücre
gövdesi
Den trit
5
