DENEME 12
Türk edebiyatının en büyük eksiği, bence eleştirmenlerdir. Sa-
natçıları onların değerIendirmesi; anlayışsız, bilgisiz, rahatına
düşkün okurları onların uyarması gerekir. Hem de yalnız der-
gilerde değil, gazetelerde de yazmalılar. Hiçbir şey okumayan
insana eleştiri elbette ki ulaşamaz. Ama biliyorsunuz, bizim ay-
dınlarımızın büyük çoğunluğu gazete Okur, buna karşılık, kitap
ya da sanat dergisi okumaz. Ya da arada bir okurlar. Eleştir-
menler sanat dergilerinde yaptıkları değerIendirme İşini biraz
değişik bir anlayışla gazetelerde de yapabilirler. Böylece
Ataç haftalık yazılarıyla hem gazetesine yazın dünyasından
okur kazandırıyor hem de gazetesinin okurlarını yazın dünya-
Sının sorunlarına yaklaştırıyordu.
Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre
aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
A) gazetelerin farklı düşüncelere yer vermesinde önemli bir
rol oynarlar
B) gazetelerin sanat alanında belli bir kaliteye sahip olmasını
sağlarlar
C) gazetelerin kaliteli bir okur kitlesi tarafından okunmasına
hizmet ederler
D) gazetelerde sanatçıların daha çok kişi tarafından tanınma-
sını sağlarlar
E) gazete okurlarının İlgisini yazılara, kitaplara, sanat dergile-
rine çekebilirler
Ün kazanmış sanatçıların yaşam tarzları, Özellikle onları reh-
ber olarak almış veya onların İşlerine hayran kalmış kişiler
tarafından çokça merak edilir. Leo Tolstoy da her şeyiyle me-
rak edilen 0 efsane sanatçılardan şüphesiz. Tolstoy 18 yaşın-
dayken her gün yaptığı aktivitelerine Özel bir günlük tutmaya
başlar. Günlük Aktiviteler Günlüğünde Tolstoy; çalışmasından
yemek yemesine kadar neye, ne kadar zaman ayıracağını ke-
sin şekilde programlar. İşte 0 günlüğün İçinde bir de Tolstoy'un
kendine koyduğu "hayat kuralları" vardır. "Ahlâk açısından
kendim kadar İyi biriyle veya benim gibi idealleri İçin her şeyini
kurban edebilecek bir adamla tanışmadım." diyen Tolstoy, belli
ki hayat kurallarını yazdığında büyük ölçüde kendini düşünen
ama aynı zamanda kendisi hakkında fazla katı sayılabilecek
bir tutum İçindedir.
Bu parçaya göre Tolstoy'la İlgili olarak aşağıdakilerden
hangisi söylenemez?
A) Yaşamını belirli bir plan çerçevesinde sürdürmektedir.
B) Günlüğünde kendisi hakkında pek bilinmeyenleri paylaş-
mıştır.
C) Hayatının özel yönleri başkaları tarafından merak edil-
mektedir.
D) Ahlâk konuşunda kendini Öteki İnsanlardan üştün görmek-
tedir.
E) Kendisinden çok çevresini önceleyen bir tutuma sahiptir.
PARAGRAF DENEMELERİ
14.
Yazarlık, yazdıkça gelişen bir yetidir. Edebiyatım zdaki ya-
zarları bir düşünün. Detaylı bir gözle değerlendirildiğinde bu
sanatçıların, tecrübe kazandıkça sanatlarının olgunlaştığı gö-
rülmektedir. Bir yazar için yazılan her satır, verilen her uğraş
bir gelişim basamağıdır. Her yazı, aslında aşılmayı bekler. Her
yazı, her eser bir sonraki eser İçin "alt sınır" çizer. Bu durum,
hem yazarı ilgilendirir hem de okuyucuların beklentilerini ilgi-
lendİrİr. Ünlü yazarlar genellikle, sık sık hatta her gün yazmayı
tavsiye etmişlerdir. Bu konuda Pline Ancien'in sözü çok mani-
dardır: "Bir satırsız günüm yok." O zaman yazarlık” dendğin-
de yazmayı bir uğraş hâline getirip sürekli onunla ilgilenen bir
kişiden bahşediyoruz demektir.
Bu paçayla İlgili olarak aşağıdakilerden hangisi
A)
Yazılan her yeni şatır bir sonrakinin taslağıdır.
B)
Yazarlık, sanatçıya doğuştan bahşedilmiş bir niteliktir.
C)
Tecrübe kazanmak için sürekli yazmak gerekir.
D)
Sürekli yazan sanatçıların yapıtları daha güçlü Olur.
E)
Usta yazarlar, kalemlerini zinde tutmak İçin her gün yazarlar.
Edebî ürünler farklı biçimlerde bir başka edebî ürünün içerisin-
de yer alabilir, 0 ürünün oluşumuna yön verebilir. Selim İleri;
son Otuz yıl İçinde yazdığı bazı romanlarında kimi edebî ürün-
leri romanına malzeme yapar. Osmanlının son dönemlerinde
yaşamış, Cumhuriyet'in İlk yıllarında eser vermiş Türk edebi-
yatının belli başlı yazarları, yazarların dönemlerindeki sosyal
ve siyasi ilişkiler, eserlerdeki itibari dünya onun romanlarına
malzeme Olur. Sanatçı bunu geçip giden bir dönemi, kaybolan
bir kültürü, nankörce yaklaşılan geçmiş edebiyatımızı yeniden
yaşatma isteği ile yapar. Bunu yaparak bir bilinç oluşturmak
İster. Onun romanlarında edebiyatın romana malzeme yapıl-
maşı, roman türünün sınırlarını da zorlar.
Bu parçadan hareketle Selim İleri İle İlgili olarak aşağıdaki-
lerden hangisi cıkanlamaz?
A)
B)
C)
D)
E)
Edebiyatın geleneksel birikiminden yararlanarak eserlerini
oluşturmuştur.
Romanlarında başka sanatçılara ait yazınsal ürünlerden
yararlanmıştır.
Geçmişi, geleneği gününe taşıyarak unutulan bazı değer-
lerİ canlandırmıştır.
Yapıtlarını romanın geleneksel kurallarına sadık kalarak
oluşturmuştur.
Romanlarıyla toplumda belli bir edebî farkındalık Oluştur-
mayı amaçlamıştır.
