DENEME 20
Şiir için, düzyazı olmayan şey derler. Bilineni belirtmek gibi gö-
rünen bu tanımlama, şiirin derin bir yönüne İşaret etmektedir.
Paul Valery; düzyazıyı yürüyüşe, şiiri raksa benzetir. Yürüyü-
şün açık bir amacı vardır. Her yürüyüş, istenilen şeye yönelmiş
bir hareketi İfade eder. Bu hareketin tarzı, hızı, 0 şeyin cinsine
ve uyandırdığı arzunun şiddetine bağlıdır. Yürüyüş gibi, düzya-
zının da bir hedefi, bir amacı vardır. Raks ise, birtakım hareket-
lerden ibarettir. Fakat bu hareketlerin amacı, kendilerindedir.
Gideceği yere raks ederek giden bir kimse görülmemiştir. Raks
gibi şiirin de başka yerlerde gözü yoktur, amacı kendisindedir.
Bu parçada anlatılanlardan yola çıkılarak aşağıda verilen
metinlerin hangisinin şiire daha yakın olduğu söylenebilir?
A) Avrupa Güney Gözlemevi ve farklı araştırma enstitülerin-
den oluşan bir grup gökbilimci, Dünya'dan sadece 1000
Işık yıll uzaklıkta bir karadelik keşfetti. Çıplak gözle bir
üyesi görülebilen bir üçlü yıldız sisteminin parçası Olan
karadelik, bugüne kadar yapılmış keşiflerden Güneş sis-
temimize en yakın Olanı.
B) Yaygın bir inanışa göre, sanat eserinin değeri; konuşunun
yeniliğinden, zenginliğinden ve büyüklüğünden gelmek-
tedir. Oysa bunun hiç de böyle olmadığını, gerçek sanat
eserleri açık olarak gösteriyor. Eğer bir sanat eserinin de-
ğeri konusundan gelseydi, Nâbrnin Haytiy@si veya Sully
Prudhomme'un Mutluluk şiiri en büyük eserlerden sayılırdı.
C) Anavarza kayalıklarının üstünde kartallar dönüyordu, ka-
nat kanada. Avize ağaçları çiçeklerini güneşe uzatmışlar-
dl, ak. Çiçeklerde arılar; kara, yanardöner arılar; sarıca
bal arıları; boncuklu, mavi arılar... Mavi kengerler dikenlerini
kayalıkların arasından şom mavi çıkarmışlardı. Kaya arala-
rında mavi sütleğenler, sarı safranlar, mor üçgül çiçekleri...
D) Adama bir pencere Önünde, kadının tek başına oturmakta
Olduğu maşada yer gösterilmiştir. Üstelik, olumsuz yanıt
alınmayacağı peşinen bilindiğinden, usulüne uygun bi-
çimde, Önde oturanın İzni İstenerek: Beyefendiyi buraya
alıyorum hanımefendi!
E) Baba ben fareli köye kavalcı olacağım, dediğim zaman
babam, Oğlum aklını başına topla, diye diye beni omuz-
larımdan tutup çuval silkeler gibi silkelemişti; kafatasımın
İçindeki şeyler yer değiştirdi mi, değiştirmedi mi İyice emin
olmadan da bırakıvermedi. Kutuda zar çalkalanır ya hani,
kafatasımda beynimi öyle sallayıp durdu.
PARAGRAF DENEMELERİ
17 ve 18. sorulan aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Tarih içinde yapılagelen felsefelerin ya da günümüz felsefele-
rinİn anlaşılabilmesi İçin zaman zaman sınıflandırılmaya, ele
alınan konular açışından çeşitlendirilmeye çalışılmaktadır. Fel-
sefenin hikmet ve bilgi başta olmak üzere; inşan, toplum, ev-
ren, akıl, varlık ve tüm bunların hakikati üzerine salt düşünme
olması, çok sayıda spekülatif felsefelerin de ortaya çıkmasının
nedenidir. Bunun için "Felsefe nedir?" sorusuna yanıt bulmak
İçin "Felsefe öncelikle ne değildir?” gibi çapraz bakış açıları
geliştirilmiştir. Buna rağmen "Felsefe nedir?" ya da "Felsefe ne
değildir?" tarzında açıklayıcı girişimler bile tartışılabilir, sorgu-
[anabilir. Felsefenin farklı şekillerde bölümlenmesi, alt disiplin-
lere ayrılışı, ele alınan hususları daha sistemli kılmak ve basit-
leştirerek anlaşılır hâle getirmek içindir. Bu sınıflandırmalar söz
konusu alanların kesin olarak birbirinden ayrılığını ifade etmez.
Monist, plüralist, İdealist, realist, vb. şeklinde kurulan felsefi
sistemler bile karşıtlıklarına rağmen birbirinden tamamen ayrı
değildir. Kaldı ki bu tür belirlenmiş ve sınırlandırılmış düşünce
türleri doğrudan felsefi düşünce üretimi olmaktan çok, felsefi
düşünceyle ulaşılan bilgilerin biçimlendirilip şablonlaştırılması
çabalarının ürünüdür. Felsefeyi diğer bilimlerden ayıran özel-
liklerinden birisi de her bilim kendi anlam ve yorumu İçin kendi
dışında bir olguyu (örneğin felsefeyi) referans edinirken felse-
fenin ise kendi kendine yönelmesidir. Örneğin, "Matematik ne-
diri" diye bir soruya felsefi açılımla cevap verilirken, "Felsefe
nedir?" sorusunun muhatabı yine felsefenin kendisidir.
Bu parçada felsefeyle İlgili aşağıdakilerin hangisine ğgğ.k
nilmemİstİr?
A)
B)
C)
D)
E)
Daha iyi kavranması için sınıflandırıldığına
Çeşitli bir konu evrenine sahip olduğuna
Bünyesinde sorgulayıcı bir nitelik taşıdığına
Akımlarının belli çizgilerle birbirinden ayrıldığına
Kendi kendini de konu edinebildiğine
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi yek!!!?
A) Tanımlama
C) Sayıp dökme
E) Örneklendirme
B) Açıklama
D) Karşılaştırma
