DENEME 17
Prof. Dr. Ahmet Caferoğlu, Doğu Karadeniz halk ağzından der-
lemeleri yayımladığı 1945 tarihli kitabında, Trabzon'un Yomra
İlçesi ve Rize'den derlediği güneş duası tekerlemelerini ayrıntı-
II anlatır. Buna göre, Trabzon yöresindeki bir inanışa göre, ate-
şe kına dökülürse yağmur durur. 41 kel adamın adlarını birer
birer sayarak bir İpe 41 düğüm atılır ve bu İp kıbleye bakan bir
duvara asılırsa gene yağmur durur. Sürmene'de ise bir kırmızı
kukla hazırlanır, değneğin ucuna takılır; bu kuklayı tutan önde
olmak üzere yöre çocukları evlerden mısır unu, yağ ve kaymak
toplayıp kuymak yapar, bir kısmını da kayalara serper. Karga-
lar kuymağı yerse sisin gideceğine inanılır.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır baş-
maktadır?
A)
B)
C)
D)
E)
PARAGRAF DENEMELERİ
7.
Yaklaşık 100 araştırma kurumunun iş birliğiyle 30 yıldır sür-
dürülen bir analize göre, tropikal ormanların atmosferden
karbondioksit soğurma yeteneği giderek azalıyor. Afrika'daki
ve Amazonlar'daki toplam 565 bozulmamış orman üzerinde-
ki uzun vadeli incelemeler, bütün hâldeki tropikal ormanların
karbondioksit soğurumunun 1990'Iarda en üst düzeye ulaştığı-
nı, 2010'larda ortalama olarak üçte bir oranında azaldığını ve
bir azalma eğiliminin sürdüğünü gösterdi. Fazla karbondioksit
ağaçların büyümesini hızlandırsa da yüksek sıcaklıklar ve ku-
raklık büyümeyi yavaşlatıp ağaçların ölümüne neden olarak bu
olumlu etkiyi yok ediyor. Yapılan modellemelere göre 2030'la-
rın ortalarına gelindiğinde Afrika'daki ormanların karbon s@u-
rumunun ciddi ölçüde azalacağı ve hatta Amazonların karbon
soğurmak bir yana karbon kaynağı hâline geleceği öngörülü-
yor.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine
m az?
Tanımlama
Ömeklendirme
Tanık gösterme
Karşılaştırma
Sayısal verilerden yararlanma
Neredeyse tüm yaşamsal süreçler proteinlerin İşleyişine
bağlı. Proteinler bir aminoasit zincirinin, aminoasit dizilimi-
ne bağlı olarak Özel bir şekilde katlanmasıyla işlevsel hâle
geliyor. Ancak neredeyse yarım yüzyıldır süren çabalara
rağmen proteinlerin üç boyutlu yapısının sadece amino-
asit diziliminden yola çıkılarak tahmin edilmesi mümkün
olmamıştı.
Birleşik Krallık merkezli DeepMind adlı şirketin geliştirdi-
ğİ AlphaF01d adlı yapay zekâ sistemi, sadece aminoasit
dizilimi bilgisinden yola çıkarak proteinlerin üç boyutlu
yapısını doğru şekilde belirlemeyi başardı. AlphaFold, bu
alandaki bir yarışmada, normalde pahalı ve zaman alan
laboratuvar deneyleriyle elde edilebilen sonuçların üçte
ikisini doğru şekilde elde etmeyi başardı.
A)
B)
C)
D)
E)
Bu İki parçayla İlgili olarak aşağıdakilerden hangisi şöyle-
nebilİr7
A) Farklı görüşlerin aslında birbirini desteklediğini göster-
mektedirler.
B) İki farklı konuya ilişkin ortak bir görüş olduğunu vurgula-
maktadırlar.
C) Aynı Olguyu farklı yönleriyle değerlendirip ele almaktadırlar.
D) Aynı düşünceyi pekiştirmeye yönelik farklı örnekler sun-
maktadırlar.
E) Farklı üsluplar kullansalar da konuyu benzer nedenlerle
açıklamaktadırlar.
Bazı etkenler, hem Olumlu hem Olumsuz sonuçları ayn
anda doğurabilir.
Doğanın kendine ait dengesinin korunmaması Olumsuz
sonuçlara yol açabilir.
Bazı canlılar sahip oldukları yetenekleri zamanla diş et-
keriler nedeniyle yitirebilir.
Tropikal ormanlar, karbondioksit oranın yükselmesiyle yok
olabilir.
İklimin geleceği İle İlgili Öngörülerde bulunmak bilimsel
olarak mümkün olabilir.
723$