DENEME 13
Ölüler Evinden Anılar 1861 'de yayımlandığı zaman coşku ile
karşılandı, Omsk cezaevini Dante'nin Cehennem'ine benzeten
eleştirmenler bile oldu. Romancı bir anda, sanatının doruğuna
yükselmişti. Ne vardı bu kitapta? Yalnız çekilen türlü acıların
dayanılmazlığı mı? İnsanı alçaltan baskılar mı? Elbette ha-
yır! Omsk cezaevinde çekilen acılara dayanma gücünü insan
sevgisinde bulan, düş kurmayı zamanı yenme sayan Dosto-
yevski, yüzde yüz gerçeği yansıttığı söylenen bu anılarda tam
anlamıyla bir roman yazmıştır. Gerçi anlatılanlar hep sürgün-
lük yaşantılarından alınmış, özgürlük özleminin biri birine iç-
ten bağladığı ayrı ayrı tablolardır. Ama Dostoyevski'de, keskin
bakışlarıyla insanların Çini tarayan, gördüklerini kanlı ve canlı
portreler hâlinde yaşatan bir hayal gücü vardı. Komutanını öl-
düren genç Sirotkin'i, gece gündüz içen, içince gözü dünyayı
görmeyen Gazin'i; kavgacı, geçimsiz, hırsız, güçlü kuvvetli Ol-
düğü hâlde Petroviç•ten ayrılmayan Petrov'u, türlü yağmacılıkla
suçlanıp buraya sürülen sevimli, Özü sözü bir, üç Dağıstanlıyı,
hele bunların en küçüğü Olan Ali'yi nasıl unutabilirsiniz? Peki,
bu arada Dostoyevski nerede? Çizdiği portrelerin her birinde.
İşte sanatçı da böyle olmalıdır:
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdaki-
lerden hangisi getirilmelidir?
A) Üştün ve eşsiz sanatını kişilerin ve toplulukların portresini
çizmede gösterebilmelidir.
B) Yaşadıklarını romanlarının karakterlerinin yaşamı İçine
sindirmeyi başarabilmelidir.
C) Kendi düşüncelerini roman karakterlerinin düşünceleriy-
miş gibi sunabilmelidir.
D) Yazdığı her metinde gerçekçi sanat anlayışından biraz Ol-
sun uzaklaşabilmelidir.
E) Toplumun her kesiminden İnşana hitap edebilen bir biçe-
me sahip olabilmelidir.
PARAGRAF DENEMELERİ
İklim değişikliği en büyük faktör olurdu. 55 milyon yıl önceki
hava sıcaklığı günümüzden 8 derece daha fazlaydı ve dün-
yanın büyük kısmı yağmur ormanlarıyla kaplıydı. Bu bitki bol-
luğunda uzun boyunlu saropod dinozoru hızla gelişip erken
yaşta üremeye ve bedeni giderek küçülmeye başlardı. Güney
Amerika'da 40 metre uzunluğundaki titanozorlar ise çoktan or-
tadan kalkardı. Bir başka önemli olay ise 34 milyon yıl önce
Güney Amerika ile Antarktika kıtalarının ayrılmasıydı. Bu sü-
reçte Antarktika'da buzullar oluşmuş, dünya soğuyup kuru-
laşmış, çayırlar yaygınlaşmıştı. Bu ortamda otobur memeliler
yaygınlaşmış, çayırlarda otlayan toynaklı memeliler çeşitlen-
miş, onlarla beslenen etoburlar da çoğalmıştı. Bu durumda ça-
yırlara uygun özellikler geliştirmiş olan dinozor türleri evrilmiş
olabilirdi.
Bu sözler aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık şöylen-
miş olabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Dinozorların yaşamlarını sürdürebilmeleri İçin dünya nasıl
bir değişim süreci geçirmeliydi?
Dinozorların yeryüzünden yok olmalarında rol alan en
Önemli faktörler nelerdi?
Dinozorların nesilleri tükenmeseydi bu durumun dünya
açışından sonuçlan neler Olurdu?
Dinozorlar, varlığını sürdürseydi onların evrimlerini hangi
faktörler etkileyecekti?
Dinozorların evrimleri sonucunda onlarda görülen deği-
şimler neler olmuştu?
