DENEME 11
Kimin suçlu kimin suçsuz olduğunu bir dijital yargıç belirleyebi-
lir mi? Bugün için bu sorunun cevabı hayır olsa da her geçen
gün bu noktaya doğru ilerliyoruz. Amerika Birleşik Devletleri
ve Avrupa'da bazı yerlerde şartlı tahliye kararına ve şartların
belirlenmesine yazılımlar karar veriyor. Örneğin, çeşitli bilgile-
Tini analiz ederek bir mahkûmu riskli gören bir algoritma, şartlı
tahliye sonucunda o mahkûm için haftada bir kontrole, bir baş-
kası içinse ayda bir kontrole karar verebiliyor. İngiltere'deki bir
şehirde kullanılan yazılımla hangi gençlerin ilerleyen yıllarda
suç işleyeceği tahmin edilerek bu gençlere özel rehabilitasyon
programları başlatılıyor. Yetkililer, bu tür yazılımların personel
eksikliğinden kaynaklı İş yığılmasını azalttığı, dikkatsizliğe da-
yalı hataları engellediği ve ön yargılardan arındırılmış bir yar-
gılama sürecine katkı sağladığını belirtiyor. Ancak birçok sivil
toplum Örgütü bu yazılımların nasıl çalıştığı ve neye göre karar
verdiği şeffaf olmadığı İçin bu tür sistemlere karşı kampanyalar
başlatıyor.
Bu parçada sözü edilen dijital yargılamanın faydaları ara-
sında;
PARAGRAF DENEMELERİ
Polisiye edebiyatın tekinsiz labirentlerinde gezerken korkudan
heyecana, hüzünden şaşkınlığa pek çok duyguyu deneyim-
leyen Okur; olayların ya da vahşetin dozu ne Ölçüde artarsa
artsın, kurgunun kendine ilişmeyeceğini bilmenin emniyetinde-
dir. Bununla beraber, İlhamını gerçek hayattan alan hikâyelerin
sunduğu okuma deneyimi, Okuyucuda daha farklı tesirler bıra-
kabilir. Bir kitapta anlatılan her şeyin hayali olduğunu bilmek
başka şey, daha evvel yaşanıp sonradan kâğıda döküldüğünü
bilmek başka. Çumra 1965 - Bir Seri Katilin Geçek Hikâyesi
isminden ve alt başlığından da anlaşılacağı üzere 1965 yılında
Konya'nın Çumra ilçesinde işlenen bir dizi seri cinayeti konu
edinmesiyle henüz kapağını aralamadan "ben başkavım" diye
Sevinç Yavuz'un romanı tam da arkeolojik kazıla-
rın en heyecanlı günlerinde, 1965'te geçiyor. Çatalhöyük'ün
getirdiği güzel şöhret kadar bir de başında musibet vardır
Çumra'nın: Kaybolan İnşanlar. Üstelik kaybolanlardan üçü ka-
zıda vazifeli Alman arkeologlardır. Bunun üzerine Ankara, gözü
pek, genç, hırslı bir emniyet amirini tayin eder küçük İlçeye.
Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakiler-
den hangisidir?
III.
V.
farklı bilgileri analiz edebilme,
suçu Önceden Önlemeye çalışma,
mahkûmları rehabilite etme,
yeterli İş gücünü sağlama,
Ön yargılardan uzak kararlar alabilme
A)
B)
C)
D)
E)
Kitap tasarımının, diğer örneklerinden farklı olması
Sıra dişl bir eser olduğunun okunmadan anlaşılması
Okunmadan eserin konusunun anlaşılabilmesi
Kitap kapağının, kitabın Çeriğini birebir yansıtması
Kitabın, Okuru etkisi altına alan bir İsme sahip olması
niteliklerinden hangisi
C) III
D) IV
ğjJ
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Bu parçada dijital yargılamanın hangi yönü eleştirilmektedir?
A)
B)
C)
D)
E)
Yargılamaların devlet güdümünde olması
Yargılama sonuçlarının farklılık göstermesi
Sivil toplum örgütlerinin devre dışı bırakılması
Yargılamanın niteliklerinin belirsiz olması
İnsanlar arasında ayrımcılığa neden olması
A)
B)
C)
D)
E)
Çumra adlı eserin kişi kadrosunun evrenselliğine
Polisiye eserlerin okurlara farklı duyguları duyumsatabildi-
ğine
Polisiye eserlerin kurmaca Olduğunun bilinmesinin okura
güven verdiğine
Gerçek yaşam öykülerinin okur tarafından daha çok beğe-
nildiğine
Çumra adli eserin gerçek bir hayat hikâyesinden esinlen-
diğine