DENEME 4
Bazı kaynaklar, Bilge Kağan ve veziri Tonyukuk'un arasındaki
yönetimsel fikir ayrılıklarının bir süre sonra göz ardı edilemez
boyutlara vardığından ve bu durumun ikilinin arasını giderek
açtığından bahseder. İkili adına dikilen yazıtların aralarında
neredeyse 400 kilometre mesafe bulunması, bu düşünsel
ayrılıkların kanıtı sayılabilir. "Zamana Tengrİ hükmeder, İnşa-
noğlu hep ölmek için doğmuş.” Bilge Kağan, kaybettiği kardeşi
Kültigin'in hüznüyle kitabeye bu cümleyi işletirken aslında in-
şanoğlunun en başından beri kovaladığı, geride bir şeyler bıra-
kabilme telaşına ışık tutuyor ve kendisinden sonra olacakların
haberini Önceden vermek İstiyor gibi. Çünkü Göktürklerin tarih
şahnesinden silinmesiyle birlikte Bilge Kağan'ın Öyküsü de za-
manın sonsuz devinimi içerisinde uzun yüzyıllar insan hafıza-
sından kayıp gitti. Arkasında birkaç gezgin günlüğünde 'Taşa
yazılmış, bilinmeyen bir dil" notu dışında bir Şey bırakmadan...
Orhun Vadisi'nin bu sessiz muhafızlarının yalnızlığı, 1889'da
Rus Coğrafya Cemiyeti adına Moğolistan'da araştırmalar ya-
pan Nikolay Mihay10vİç Yadrintşev tarafından tekrar keşfedilip
1893te Danimarkalı bir dil bilimci Olan Vilhelm Thomsen tara-
fından tercüme edilene kadar sürdü.
Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine
A) Yazıtlar, çeşitli gezginler tarafından fark edilmiş ancak çö-
zülememiştir.
B) Bilge Kağan hakkındaki bilgiler, 19. yüzyılda yapılan araş-
tırmalarla ortaya çıkmıştır.
C) Bilge Kağan, kardeşinin ölümünden duyduğu üzüntüyü
anıtlara yansıtmıştır.
D) Anıtlar hakkındaki bilgiler, bugün Danimarka kaynakların-
da yer almaktadır.
E) Yazıtlarda anlatılanlar İlk defa Vilhelm Thomsen tarafın-
dan tercüme edilmiştir.
Bu parçaya göre Bilge Kağan ve Tonyukuk yazıtları arasın-
da 400 km mesafe bulunmasının sebebi aşağıdakilerden
hangisidir?
PARAGRAF DENEMELERİ
Gladyatör filminin final sahnesinde başaktristin söylediği sözler
çarpıcı bir etki bırakır filmden hemen sonra: "Bize Roma'nın
İyi bir inşanın hayatından daha değerli Olduğunu ispatlayın."
Bu söz tarihte söylenmiş midir, bilinmez ama modern zihnin
bariyerleri ve bu bariyerlerin oluşturduğu sakatlık ile ortaya çı-
kan bir senaryoda yer alan bu replik; devletin lehine, devlet ve
iyi insan ilişkisi örgüsünde bir şeyleri anlatmaya çalışır. Ancak
bireyi geriye iten bu görüş, devlet - insan ilişkilerini sabote et-
mektedir.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşıla-
bilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Belli bir noktada sabitlenen fikirler İnsanların birbirleriyle
İlişkileri önündeki en büyük engeldir.
Geçmişten günümüze dek devlet ve inşan ilişkileri aynı
düşünceyle şekillenmiştir.
Bireyin, kanun ve devlet karşısındaki hakları her dönem
farklılık göstermiştir.
Tehlikeli görünen birçok fikir, eski çağların devlet anlayış-
larından günümüze ulaşmıştır.
Devletlerin insanlardan üştün tutulması, Ön yargılarla Örü-
lü düşüncelerin ürünüdür.
Bu parçadaki altl çizili sözcüğü anlamca karşılayabilecek
bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A)
B)
C)
D)
E)
Bilge Kağan ve Tonyukuk arasında fikir ayrılığı yaşanması
Moğolistan'ın coğrafi yapısının anıtların yan yana dikilme-
lerine uygun olmaması
Farklı bölgelere kültürel miras bırakılmak İstenmesi
Anıtların daha sonradan insanlar tarafından yerlerinin de-
ğİştİrİlmesİ
Bilge Kağan'ın, kardeşinin acısıyla başka bir yerde anıt
dikmek istemesi
A)
B)
C)
D)
E)
Yazarlık mesleğinin kurumsallaşması, önündeki engellerin
kalkmasına bağlıdır.
Eleştiri dünyasına yeni adım atmış kişilerden oldum Olası
hoşlanmam.
Yazarın kusurlu dili eserini baltalıyor, Okuru kurgu dünya-
sından uzaklaştırıyordu.
Oyunun son bölümünde meydana gelen elektrik kesintisi
oyuncuları engellemedi.
Sözün bir düşünceyi, bir duyguyu yaymadaki gücü edebî
eserde sınırlıdır.
