Demet kambiyumu, açık tohumlu bitkiler ile çift çenekli bitkilerde vardır. Otsu
bitkilerin bazıları ile odunsu bitkilerin kök ve gövdelerinde iletim demetlerinin
oluşmasını sağlar. Bu sayede bitkide enine büyüme (kalınlaşma) gerçekleşir.
Demet kambiyumu bitkinin embriyonik gelişimi sırasında merkeze doğ-
ru ksilemi, dışa doğru ise floemi oluşturur. Demet kambiyumu, birincil
ksilem ile birincil floem arasında yer alır. Tekrar bölündüğünde demet
kambiyumu içe doğru ikincil ksilem, dışa doğru ikincil floemi oluşturur.
ÇÖZELİM
I. Tek çenekli
II. Açık tohumlu
III. Çift çenekli
Yukarıda verilen bitkilerin hangilerinde demet
kambiyumu bulunur?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) ı veli
C) ı ve III
E) l, II ve III
Primer ksilem
Demet kambiyu
floem
Primer ksilem
Sekonder ksilem
Demet kambiyum
Sekonder floem
Primer
floem
İkinci yıl
Birinci yıl
Sekonder ksilem
(2 yıllık büyüme)
Demet kambiyu
Sekonder floem
Mantar kambiyum
Mantar
Epidermis
Korteks
Mantar
Mantar
kambiyum
Demet kambiyumu açık tohumlu ve çift çenekli bit-
kilerde bulunur.
Doğru cevap (D) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Ağaçtaki yıllık halka genişliği, o yıl yaşanan
iklim koşullarıyla doğrudan ilişkilidir.
Y
halkaları
Odunsu bitkilerde demet kambiyumu ile yaş halkaları oluşur. Ilıman böl-
gelerdeki çok yıllık odunsu bitkilerde enine büyüme; ilkbaharda başlar,
yaz boyunca devam eder ve sonbaharda oldukça yavaşlar.
Büyüme sırasında ilkbaharda büyük ve ince çeperli hücreler (açık renk-
li), sonbaharda küçük ve kalın çeperli hücreler (koyu renkli) oluşur. Bir
açık ve bir koyu renkli halka, bitki için bir yıl anlamına gelir.
Mantar Kambiyumu, enine büyüme sırasında odunsu gövdelerin en dıştaki
koruyucu tabakasının hücreleri, gerilmeye dayanamaz ve parçalanır. Man-
tar kambiyumu, koruyucu doku (epidermis) kaybı sonrası odunsu bitkilerde
gövdeyi ve kökü dışarıdan kuşatan dokuyu oluşturur. Mantar doku hücreleri,
canlılığını kaybetmiştir. Mantar doku hücrelerinin çeperlerinde yoğun şekilde
süberin birikip az miktarda lignin birikimi de görülür. Bu doku, büyük ölçüde
suya geçirimsizdir ve su kaybım engeller.
141
SIRA SENDE - 3
Odunsu bitkilerde;
l. yağış miktarı,
II. sıcaklık,
III. ışık miktarı
yaş halkalarının genişliği verilenlerden hangi-
leri ilişkili olabilir?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) I veli
C) I ve III
E) l, II ve III
