Dayanıklılık
Katıların kendi ağırlığına karşı dayanıklılıkları, katı cismin yüzeye temas eden kesit alanı ile doğru, hacmi ile ters
Kesit alanı
orantılıdır. Düzgün bir katının dayanıklılığı, Dayanıklılık
orantısı ile bulunabilir.
Hacim
Bazı geometrik cisimlerin kesit alanı / hacim oranı aşağıdaki gibidir.
Küp
Dikdörtgenler
prizması
ab
Silindir
h
rrr2
J-rr2•h
h
Küre
3
3
2
A Kesit alanı
V Hacim
Kesit alanı
Hacim
UYARI
• Bir cismin taşıyabileceği yük miktarı ile
ağırlığına oranla taşıyabileceği yük mik-
tarı farklı kavramlardır. Cismin taşıyabi-
leceği yük miktarı, kesit alanıyla doğru
orantılıdır. Dayanıklılık, ağırlığına oranla
taşıyabileceği yük miktarı anlamına gelir
ve yükseklik ile ters orantılıdır.
Bir cismin boyutları artırılırsa taşıyabileceği yük
miktarı artar, ağırlığına oranla taşıyabileceği yük
miktarı (dayanıklılık) azalır. Cismin boyutları 2
katına çıkarılırsa kesit alanı 4 hacmi 8 katına ÇI-
kar. Bu nedenle cismin taşıyabileceği yük miktarı
4 katına çıkarken dayanıklılık yarıya iner.
Bir cismin dayanıklılığı, şekline ve boyutuna ya-
pıldlğl maddenin sıcaklığına bağlı olarak değişir.
Köprü ayakları ve binaların kolonlarının kesit
alanlarının artırılması, halatların yapısında lit sa-
yısının artırılması, dayanıklılığı artırmak içindir.
örnek - 1
Aynı maddeden yapılmış K, L, M düzgün geometrik
cisimlerinden taralı kısımlar kesilip alınıyor.
h
32
33
a 2a
Buna göre, hangi cismin kendi ağırlığına karşı
dayanıklılığı bir önceki duruma göre artmıştır?
A) Yalnız K
B) Yalnız L
C) Yalnız M
vaF
Madde ve Ozellikleri
T YT FİZİK VİDEO ANLATIM FASİKÜLLERİ