D) örtü Doku
Bitkide kök, gövde, yaprak ve meyve gibi tüm organların üzerini örten
dokudur.
Bitkide su kaybını azaltır, organizmaların ve toksik maddelerin vücuda
girişini engeller.
Örtü doku, epidermis ve peridermis olmak üzere iki bölümden oluşur.
a) Epidermis
Hücreleri canlı, az sitoplazmalı, kloroplastsız ve büyük kofulludur.
Hücreleri genelde tek sıralı olup hücreler arası boşluk bulunmaz.
Yaprağın alt ve üst yüzeyinde bulunur.
Otsu bitkilerin ve çok yıllık bitkilerin genç olan kök, yaprak ve gövde gibi
BİRLİKTE ÇÖZELİM
I. Kloroplast sayısı fazladır.
II. Hücreleri canlıdır.
III. Genelde tek sıralıdır.
Epidermis hücreleri için yukarıda verilenlerden
hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II velil
B) ı veli
C) ıveııı
E) l, II ve III
kısımların üzerini örter.
Yaprak
Epidermis
Palizat pa rankiması
Sünger parankiması
Ksilem
Floem
Alt epidermis
Stoma
Epidermis hücrelerinin dışına bakan çeperlerine kütin adı verilen mumsu
maddelerin birikmesiyle kütikula tabakası oluşur. Hücresel bir yapı değil-
dir. Işığa karşı geçirgen olup suya karşı çok az geçirgendir. Bu sayede
yaprakların aşırı ısınmasını önler. Bitkilerin yaşadığı ortamın iklim koşul-
larına göre kalınlığı değişkenlik gösterdiğinden nemli ortam bitkilerinde
incedir.
Epidermis hücrelerinin farklılaşmasıyla stoma, tüy, emergensler(diken)
ve hidatot(su savak) gibi yapılar oluşur.
Stoma (gözenek), bitkiye ait yapraklarda ve yeşil bitki gövdelerinde bu-
lunur.
Stoma, stoma açıklığı ile onu etrafındaki canlı bekçi hücrelerinden mey-
dana gelir. Bekçi hücreleri, kloroplasta sahip olduğundan fotosentez ya-
pabilir. Terleme ile dış ortama su attığından ısı düzenlenmesini sağlar.
Bekçi hücrelerinin yanındaki epidermis hücrelerine komşu hücreleri adı
verilir. Bekçi hücrelerin birbirine bakan çeper bölgeleri kalındır.
Komşu
hücreleri
Bekçi hücreleri
Stoma açıklığı
Epidermis hücreleri canlı olup kloroplast taşımaz.
Genelde tek sıralıdır.
Doğru cevap (D) seçeneğidir.
.ÂSICAK BÖLGE
Kurak ortam bitkilerinde stomalar az sayıda
ve genellikle yaprağın alt yüzeyinde bulu-
nur. Nemli ortam bitkilerinde stomalar, çok
sayıda ve yaprağın her iki yüzeyinde, su
bitkilerinde ise stomalar yaprağın üst yüze-
yinde bulunur. Suda yaşayan bitkilerin su
içindeki yapılarında storna yoktur. Kök epi-
dermişinde stomaya rastlanmaz.
SIRA SENDE - 8
I. Gaz alışverişi
Terleme
III. Fotosentez
Stoma hücreleri yukarıda verilen olaylardan
hangilerini yerine getirebilir?
Stomalar gaz alışverişi yapar. Bitkilerin genelinde stomalar gündüz açık,
gece ise kapalıdır. Stomalar açık olduğunda CO 'nin yaprağa girmesine
02'nin yapraktan dışarı çıkmasına izin vererek fotosentez sırasında gaz
alışverişini sağlar.
146
A) Yalnız I
C) ive III
E) l, II ve III
