D. NÖRONLARDA İMPULS İLETİMİ
Sinir hücrelerinde uyarı iletimi elektriksel ve kimyasal (elektrokimyasal) yol-
la Olur. Sinir hücresinde impulş iletimi yük değişiminden dolayı elektriksel, ATP
üretilip tüketilmesinden dolayı da kimyasaldır. Impuls iletimi sırasında tüketilen
ATP, hücresel solunumla karşılanır.
Dinlenme halindeki bir sinir hücresi incelendiğinde hücre içi ile hücre dışı
arasında elektriksel yük farkı Olduğu görülür, Bunun sebebi hücre çi İle hücre
dışı arasındaki iyonların derişim farklılığıdır. Hücre içinde K' (potasyum) iyonla-
rı fazla, NÜ (sodyum) iyonları az; hücre dışında ise iyonları az, Na+ iyonları
fazladır. Hücre içinin dışarıya göre daha negatif olmasının sebebi ise (—) yüklü
anyonik proteinlerdir,
Dinlenme durumundaki hücrelerin İçi ve dışı arasındaki elektriksel güç farkı
hücrelere göre değişiklik göstermekle birlikte bu değer genellikle —70 mV civa-
rinda Olup sinir hücresinin dinlenme halindeki bu durumuna polarizasyon denir.
Polarizasyonu sağlayan hücre zarında bulunan Na+- pompasıdır. Aktif
taşıma yapan bu elemanlar hücre içindeki Na•'ları dışarı atarken hücre dışında-
ki K' 'ları hücre içine alırlar.
Uyarı alındığında sinir hücresinin zarında bulunan Na' kapıları açılır ve hüc-
re dışında daha fazla bulunan Na41ar İçeri doğru difüzyon kuralları gereğince
akmaya başlar. Bu durumda hücre içinde hem Na' hem K' iyonları fazla duru-
ma geldiğinden hücre İçi dışarısına göre daha pozitif duruma geçer. Nöronun
bu şekildeki hâline depolarizasyon denir. Depolarize durumdaki bir sinir hücresi
plazmasının hücre dışına göre elektriksel güç değeri +40 ml/ değerindedir,
Depolarizasyondan sonra hücre zarında bulunan Na' kapıları kapanır ve
hücre içine Na' girişi durdurulur. Ardından hücre zarındaki kapıları açılır ve
bu sefer hücre içindeki K•'lar hücre dışına doğru difüzyon kurallarına göre ak-
maya başlar. Sonuç olarak repolarize durumda bir nöronda Na+ kapıları ka-
panmış ve K' kapıları açılmıştır. Bu durumda hücre İçinden hücre dışına çıkan
K*'lar nedeniyle yine hücre içi negatif hücre dışı pozitif (+) yüklü duruma
gelmiştir. Ancak durum polarizasyondan farklıdır.
Repolarize durumda bir sinir hücresinin içinde Na• iyonları fazla, dışında
İse iyonları fazladır, polarize durumdan şırasıyla depolarize ve repolarize
duruma geçmiş olan bir sinir hücresi, tekrar uyarı alıp impuls iletebilmek için ilk
hali olan polarizasyon durumuna dönmek zorundadır. Tam bu noktada Na' •
pompası devreye girer ve sinir hücresi tekrar polarizasyon haline gelir, Nöronun
zar potansiyelinde kışa süre İçinde görülen değişikliklere aksiyon potansiyeli
adı verilir.
SİNİR SİSTEMİ
Örnek Soru
Nöron hücreleri uyarılmadığı zaman dinlen-
me halinde olup, nöronun bu durumu polari-
zasyon olarak adlandırılır,
Polarize durumdaki bir nöronda zarın İki
yüzündeki değişik İyonların konsantras-
yonuna ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda
verilmiştir.
Hücre içi (mM) Hücre dişl (mM)
16
140
10
150
6
125
cı
Buna göre,
III.
Polarizasyonda iyonların eşit olmayan
dağılımı aktif taşıma ile sağlanır.
Nörona uyarının gelmesi durumunda
tablodaki İyon dengesi değişir,
Zarın iki yüzü arasındaki bu iyon farkı
bir dinlenme potansiyeli Oluşturur,
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) Yalnız III
D) I ve II E) l, II ve III
Polarize halde bir sinir hücresi dinlen-
Çözüm:
me halinde olup, uyarı almaya hazırdır, Hücre
İÇİ ve hücre dişl arasındaki elektriksel yük farkl
aktif taşıma İle sağlanır ve eşik değeri aşan
uyarıda zarın yük dağılımı değişir.
Cevap E
Not al...
