Cümlenin ögeleri
Yüklem
Tüm Ögeler yükleme bağlıdır, yani tüm-
cenin kuruluşundaki asıl ögedir.
Yüklem eğer çekimli eylemden Oluşu-
yorsa eylem (fiil) cümlesi, ad soylu söz-
cükten OlUŞUyorsa ad (isim) cümlesi di-
ye adlandırılır.
özne
Eylem cümlelerinde İşi, hareketi "ya-
pon"dır.
Yükleme sorulan "kim, kimler, ne, ne-
ler" sorularının yanıtlarıdır.
Nesne (Düz Tümleç)
Yükleme sorulan "neyi, kimi, nereyi,
neleri, kimleri nereleri" sorulannın ya-
ruflarıdır.
Zarf Tümleci
Yükleme sorulan "nasıl, ne kadar, ne
zaman, niçin, niye, ne sebeple, ne di-
ye, neden, ne (niçin)" sorularının yanıt-
landır.
Ayrıca yüklemin önündeki yer - yön
zarfı da zarf tümlecidir.
Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı)
Yükleme sorulan "nereye, nerede, ne-
reden, kime, kimde, kimden, neye,
neyde, neyden" sorularının yanıtlarıdır.
Edat (ilgeç) Tümleci
Yükleme sorulan "kim ile, ne ile, kim
için, ne için" gibi edatla sorulan soru-
lann yanıtlandır.
Ara Söz - Ara Cümle
Cümlenin bir ögesini açıklayan ya da
cümle dışı bir unsur olarak kullanılan
sözcük ya da sözcük öbekleridir.
Eğer ögenin açıklayıcısı olursa "ara
söz", ögenin açıklayıcısı değilse
"ara cümle" olarak adlandırılır.
c:) İki virgül ya da İki kısa çizgi arasın-
da kullanılırlar.
Cümle Dışı ögeler
Ara cümleler, bağlaçlar, ünlemler, şeş-
lenmeler cümlenin herhangi bir ögesi
olarak değerIendirilemez. BU yüzden
cümle dışı öge (UnŞUr) sayılır.
Cümlede Vurgu
Eylem cümlelerinde yüklemden önce-
ki Ögedir. Yüklem başta olursa vurgu
yüklemdedir.
Cümlenin Ögeleriyle ilgili Uyarılar
Cümlenin ögeleri bulunurken önce
yüklern bulunur. Yüklemi bulmadan
diğer ögelere geçme!
Yüklem ad ve ad soylu sözcükler-
den OlUŞmUŞŞa 0 cümlede nesne
arama! Ad cümlelerinde nesne
yoktur!
Yüklem söz öbeğinden oluşmuşsa
asla ama asla yüklemi parçalama
Söz öbekleri cümlenin ögeleri bu-
lunurken bir bütün olarak alınır.
Özellikle fiilimsilere ve tamlamala-
ra dikkat etmeliyiz.
c:) Yüklemin birleşik fiil Olup olmadığı-
na dikkat etmeliyiz.
