1.
2,
CÜMLEDE ANLAM (KARMA)
(I) Toplumun, çağın kültürel değişim ve gelişimine bağlı olarak
söz varlığında da birtakım değişme ve gelişme yaşanmaktadır.
(II) Dildeki ses, yapı ve anlam açısından bu doğal değişmeler,
genel olarak uzun bir süre içinde oluşur. (III) Özellikle anlam
değişmelerinde kelimenin eski anlamı dilde hemen unutulmaz,
yeni anlamıyla birlikte bir süre yaşar. (IV) Bununla birlikte top-
lum yapısında ve yaşayışında görülen hızlı gelişmeler dili de
etkileyeceğinden, anlam değişmelerinin süresi beklenenden
kısa olabilir. (V) Söz varlığındaki bu değişmeleri bütün ayrıntıla-
rıyla görebilmenin tek yolu ise kütüphanelerimizde yer alan
sözlüklerimizin gün yüzüne çıkarılmasıdır.
"Dildeki söz varlıkları”na ilişkin bu parçada numaralanmış
cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) l.de, bir saptamada bulunulmaktadır.
B) ll.de, sözü edilen değişimin bir süreç içinde gerçekleştiğine
değinilmektedir.
C) Ill.de, bir önceki cümlede belirtilen olgu, genelleme
yapılarak açıklanmaktadır.
D) IV.de, değişim süresine etki eden bir durumdan söz
edilmektedir.
E) V.de, kişisel bir yargı koşula bağlanarak ifade edilmektedir.
İbni Sina, İslam bilim ve düşünce tarihinde ilk kez felsefe ve
bilimlerin ansiklopedisini oluşturmuş; mantık, tabiiyyat, riyazi-
yat ve metafizik gibi disiplinlerle ilgili oldukça hacimli eserler
vermiştir.
Bu cümleden aşağıdakilerden hangisi kesin olarak
çıkarılabilir?
A) İslam dünyasında felsefe alanında bilimsel ilk çalışmayı
İbni Sina yapmıştır.
B) İbni Sina; mantık, tabiiyyat, riyâziyat ve metafizik gibi disip-
linleri bir sisteme bağlamıştır.
C) İbni Sina, birçok alanda kitap yazmış; felsefe ve bilimler
ansiklopedisinin temelini atmıştır.
D) İbni Sina, İslam dünyasının en çok yapıt ortaya koyan bilim
insanıdır.
E) Felsefe ve bilimlerin ansiklopedisini yazma fikrini ortaya
atan ilk kişi İbni Sina'dır.
3.
4,
Füzyon tepkimesinin ortaya çıkması için neye ihtiyaç
vardır?
Güneş'te meydana gelen füzyon tepkimeleri neyi
oluşturmaktadır?
Laboratuvar ortamında füzyon enerjisi üretilebilir mi?
• Yakın bir gelecekte, füzyon enerjisi elde edebilecek
santral kurmak mümkün olacak mı?
Aşağıdaki araştırma sonuçlarından hangisi bu sorulardan
herhangi biriyle ilişkili değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Füzyonla laboratuvar ortamında enerji elde etmek yakın
zamanlara kadar mümkün olmamıştı ancak ABD'de yapılan
çalışmalar sırasında ilk kez füzyonla enerji elde edildiği
açıklandı.
Döteryum ve trityum izotoplarının kaynaşarak helyum çe-
kirdeklerini oluşturduğu süreçte, füzyon tepkimelerini te-
tiklemek için sisteme 2,05 MJ enerji veriliyor ve sonuçta
3,15 MJ enerji açığa çıkıyor.
Füzyon tepkimelerinde, iki atom çekirdeği kaynaşarak daha
büyük bir atom çekirdeği oluşturur. Füzyon tepkimelerinin
tetiklenebilmesi için çok yüksek sıcaklıklar gerekir.
Füzyon, gelecekte yüksek miktarda enerji elde etmenin
bir yolu olabilir ancak son başarı, yakın gelecekte füzyon
santrallerinin kurulabileceği anlamına gelmiyor.
Güneş enerjisinin kaynağı da füzyon tepkimeleridir. Güneş'in
merkezinde meydana gelen füzyon tepkimeleri sırasında,
hidrojen çekirdekleri kaynaşarak helyum çekirdeklerini
oluşturur.
(l) Usta hikâyecilerimizden Abdullah Harmancı'nın çocuklar için
yazdığı öykülerden oluşan Hışırtı Avcısı, ele aldığı konular yönüyle
geleneksel hikâyelerimize göndermeler yapıyor. (II) Haran Kafa
isimli iri cüsseli, uzun kollu ve devasa Ramiz amcanın anlattığı
ilginç öykülerden oluşuyor kitap. (III) Birbirinden bağımsız yedi
farklı öykü yer alıyor kitapta ama anlatıcının ve öyküleri dinleyen
çocukların serüvenleri kitap boyunca devam ediyor. (IV) Hâliyle
hem bağımsız öykülerden oluşuyor hem de kendi içinde konuşal
yönden birbirini tamamladığı için küçük bir romana da dönüşüyor
kitap. (V) Günümüz çocuklarının merak duyabileceği konuları
konuşma diline yaslanarak harmanlayan yazar; kolay okunan,
sürükleyici bir kitap vadediyor küçük okurlara.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde sözü
edilen yapıtın biçemine yönelik bir değerIendirme
yapılmıştır?
C) III
D) ıv
40
