CUMHURİYET DÖNEMİ
TÜRK EDEBİYATI
Milli Edebiyat anlayışı, Cum-
huriydin ilk yıllarında da de-
vam etmiştir.
İlk yıllarda Anadolu coğraf-
yaşı ve Anadolu inşanı eser-
lere konu olmuştur. İstan-
bura Önceki dönemlere gö-
re daha az yer verilmiştir.
—j Kurtuluş Savaş, Anadolu şehir ve köylerindeki sosyal değişim ,
Atatürk ilke ve inkılapları eserlerde en çok işlenen konulardır.
—j Eserlerde sade bir dil kullanılmış, Yeni Lisan Hareketi başarı-
ya ulaşmıştır.
Halk edebiyatl nazım biçimleri ve hece ölçüşünün yanında
Ahmet Haşm Yahya Kemal gibi sanatçılar aruzu kullanmaya
devam etmiştir. Toplumcu anlayışa bağlı sanatçıların etkisiy-
le serbest şiir zamanla yaygınlık kazanmıştır.
—j İkinci Dünya Savaşı'nın sosyal ve ekonomik sonuçlarından
olumsuz etkilenen sanatçılar, bu psikolojilerini eserlere yan-
atmıştır.
—j İkinci Dünya Savaş yıllarında Özellikle "savaş karşıtlığı, ban-
şa övgü, siyasetten nefret ve kaçış psikolojisi" eserlerde işle-
nen konular arasındadır.
-J Çok partNi hayata geçiş, 1960 Askerî Müdahalesi, 1968 son-
raşi Öğrenci hareketleri. 12 Eylül Askeri Darbesi gibi önemli
sosyal ve siyasi gelişrneler sanatçıları etkilemiştir.
-j Eserlerde varoluşçuluk, sezgicilik ve gerçeküstücülük gibi
thrnlann; psikoloji ve psikiyatri gibi bilimlerin etkisi görülür.
.lj 1940 sonrasında "Atatürkçülük, sosyalizm, Marksizm, milliyet-
çilik, İslamcılık' gibi fikir akımları etkili olmuş; bunların etkisiy-
le birçok edebi anlayış ve topluluk ortaya çıkmıştır
CUMHURİYET DÖNEMİ şiiRi
Cumhuriyet Dönemi'nde Görülen Başlıca Şiir Anlayışları
1. Cumhuriyet'in ilk Yıllarında Şiir
2.
3.
4.
5.
6,
7.
8.
• Beş Hececiler
• Millî Edebiyat Anlayışını Yansıtan Şiir
• Hisaralar
Saf Şiir Anlayışını Sürdüren Şiir
• Yedi Meşaleciler
Topıumcu şiir (1923-1960 / 1960 sonrası)
• Maviciler
Garip Akımı
İkinci Yeni
Dinî Değerleri, Geleneğe Duyarlığı ve Metafizik Anlayışı Öne
Çıkaran Şiir
• Dini-Mistik Şiir (İslamcı Söylem)
1980 Sonrası şiiri
Cumhuriyet Dönemi'nde Halk Şiiri
ı. CUMHURİYET'İN İLK YILLARINDA ŞİİR
Cumhuriyet'in ilk yıllarında Millî Edebiyat akımının etkisi de-
vam etrniştir.
Sanatçılar halk şiiri geleneğinden yararlanmışlar, Anadolu'yu
ve Anadolu insanını lirik bir söyleyişle dile getirmişler, didak-
tik şiirler yazmışlardır.
Hece Ölçüşüyle ve halk Türkçesiyle şiirlerin yazıldığı bu dönem-
de "Beş Hececiler"in yanında birçok sanatçı eser vermiştir.
BEŞ HECECİLER
Aruzla başladıkları şiir serüvenine Ziya Gökalp'ın etkisiyle
hece ile devam etmiş, edebiyatımızda "Hecenin Beş Şairi"
ya da "Beş Hececiler" olarak tanınmışlardır.
İlk şiirlerini çoğunlukla Birinci Dünya Savaş ve Milli Mücade-
le Dönemi'nde vermeye başlayan sanatçılar, Edebiyat
ilkelerini Cumhuriyet Dönemi'ne taşımışlardır.
Sade bir dil tercih etmişler, abartıya kaçmadan halk dilini ve
mahalfi söyleyişleri kullanmışlar, süsten ve özentiden uzak
durmuşlardır.
Şiirlerini Anadolu'ya açan şairlerin en çok işlediği temalar;
Anadolu ve Anadolu insanı, vatanın güzellikleri, vatan sevgisi
ve Millî Mücadele'dir.
Şiirlerinde duygusallığın yanında epik ve didaktik Özellikler Ön
plandadır.
