CUMHURİYET DÖNEMİ EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Tutunamayanlar - Oğuz Atay
Selim Işık, Turgut Özben, Metin,
Kişiler:
Esat, Zelih, Günseli
Tutunamayanlar, belirli bir olayı sergilemek-
ten çok, izlenimler, çağrışımlar, taşlamalar,
ayrıntılar ve ruhsal çözümlemelerden oluşur.
Turgut Özben, Selim'in ölümünden sonra
yaptığı araştırmaları sırasında yavaş yavaş
kendi benliğini tanır: O da tutunamayanlar-
Vukuat Var/Hanımın Çiftliği/Kaçak - Orhan Kemal
Oğuz
Atay
Tutuna-
mayanlar
Kişiler: Cemşir Ağa, Güllü (Serap), Gülizar,
Zaloğlu Ramazan, Muzaffer Bey, Erdoğan,
Berber Reşit, Habib, Hacer, Topal Duran
Çukurova'nın zorlu inşan ilişkilerini ele
alan Hanımın Çiftliği üçlemesinin ilk kitabı
olan Vukuat Var, değişen sosyal ilişkilerin
insanların yaşamlarını ve bilinçlerini nasıl
yönlendirip değiştirdiğini ele alan bir roman,
Roman, toprağını kaybedip yoksullaşan
ORHAN KEMAL
Vukuat Var
dan biridir. Kendini o zamana değin birtakım törelerin, alışkanlıkların
yönettiğini sezer. Gitgide bağsızllğa doğru kayar. Evinden ayrılır.
Bir trene binip gider. Gözden kaybolur. Roman, hangi düşünceye
tutunmaya çalışırsa onun anlamsızlığının farkına varan bir aydınının
kendisiyle girdiği acımasız savaşı kaybederek intihara sürüklenişini
anlatmaktadır.
Uzun Hikâye - Mustafa Kutlu
Kişiler: Ali, Münire
Edebiyatımızda uzun hikâye türünün başarılı
ömeklerinden bir olan Uzun Hikâye, Bulgaris-
tan Göçmeni Ali ile oğlunun başından geçen
olayların göç olgusu zemininde ve nostaljik
bir atmosferde anlatıldığı uzun bir hikâyedir.
Uzun Hikâye' nin en dikkat çeken tarafı, otobi-
yografik özellikler göstermesidir. Akıcı bir dil
ile kaleme alınan Uzun Hikâye'de anlatılanlar,
HİKÂYE
II III ı
yazarının hayatındaki bazı olay ve kahramanlarla paralellik arz eder.
Ali ile Münire'nin aşk hikâyesi Münire'nin azılı ailesinden sürekli bir
köylülerle gittikçe güçlenen toprak ağaları arasında gerilen ilişkileri
ele alırken kadın işçilerin de bu ilişki içinde kimliklerini yeniden
oluşturmasına tanıklık ediyor,
Vukuat Var'da, Adana'da bir fabrikada işçi olarak çalışan Güllü'nün
Muzaffer Bey'le evlenip Serap Hanım yani Hanımağa olma süreci
işlenir.
Üçlemenin son romanı olan Kaçak'ta, Habib'in işleği suçlar ne-
deniyle (Hanım'ın Çiftliği'ni yakmak, Muzaffer Bey'i öldürmek)
kaçması işlenir. Kaçak'ta, toprak ağalığının yarattığı sorunları,
toprağın el değiştirmesini ve topraksız bırakılan insanların intikam
duyguları vardır.
Yalnızız - Peyami Safa
Kişiler: Samim, Meral, Necile, Feriha, Sel-
kaqş atmosferinde verilir.
Üç Yirmidört Saat - Peride Celal
Kişiler: Diber, Fatma, Mehmet
Roman, bir hasta yatağı çevresinde, üç
yirmi dört saat süresince bir anne ile bir
kızın hesaplaşmasını, iki kuşağın dramla-
rını yansıtıyor. Roman, yetmiş yaşlarındaki
hizmetçi Dilber'in hayatının ayrıntıları, ha-
nımının ve Dilber'in elinde büyümüş, evin
kızı Fatma'nın anı ve yaşantılarıyla ilerler.
Romanın sonunda yani üç yirmi dört saat
Celal
ÜÇ YIRMIDÖKF
p
min, Tarık
Romanda olay, II. Dünya Savaşı yıllarında
İstanbul Yeşilköy'de Samim'e ait bir köşkte
geçer. Geniş ruh tahlilleri ve kendi türünde
açtığı çığırla Türk edebiyatının zirve eserle-
rindendir. Doğu-Batl, madde-mana, ruh-be-
den, idealizm-materyalizm gibi ikilemler
üzerinde durularak aynı evde yaşadıkları
YALNIZIZ
'Peyami Sata
sonra ameliyat sonrasını atlatamayan Dilber, çok sevdiği gece
hemşiresi Ayşe'nin ellerinde ölür.
hâlde birbirlerinden oldukça farklı karakter, düşünce ve insan
ilişkilerine sahip aile fertleri üzerinden ruhunu arayan bir toplum
resmedilir. Eser sıra dışı kurgusu ve bir üst kurmaca metin olarak ro-
manda kendine yer bulan ütopya ülkesi Simeranya ile dikkat çeker.
394