CUMHURİYET DÖNEMİ EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Devlet Ana - Kemal Tahir
Kişiler: Orhan Bey, Osman Bey, Şeyh Ede-
bali, Kerim, Bacıbey
Yazarın en önemli eseri olarak gösterilen
romanda Osmanlının kuruluş yılları ve Ana-
dolu anlatılır. Yazarın düşünce yapısını en
iyi yansıtan eserlerinden biridir. Eser Kemal
Tahir'in tarihsel romanlarından biridir. Bu ro-
manda Osmanlı Devleti'nin aşiret hâlindeki
dönemine inilir. Osmanlı inşan tipi, yaşam
tarzı, adaletleri gelenek ve görenekleri konu
KEMAL TAHİR
Devlet Ana
Dönemeçte - Tarık Buğra
Kişiler: Doktor Şerif, Handan, Orhan, Celal,
Fakir Halil
Romanda Türkiye'nin tek parti egemenli-
ğindeki Cumhuriyet'ten çok partili rejime,
"demokrasi"ye geçiş aşaması, Anadolu
taşrasından, oraya özgü insanların dünya-
sından hareketle ele alınır. DP'nin harekete
geçirdiği bireysel kâr, kazanç, girişim, hırs
ve saikleri ile sarmalanmış portreleri ön
Tarık
Buğra
Dönemççü•
edilerek bir aşiretten devlet olma mertebesine nasıl gelin anlatılır.
Osmanlı Devleti'nin Söğüt'teki yaşam tarzı dikkatlere sunulduktan
sonra bu mekâna Ertuğrul Gazi, Osman Bey ve Orhan Bey, tarihi
şahsiyetler olarak dahil edilir.
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu - Peyami Safa
plandadır. Fert-toplum çatışması üzerine kurulan romanda, olması
gereken ile olanın çatışması vardır. Roman aydın konusunda birta-
kım değerlerin tenkit ve teklif edildiği bir yapıya sahiptir.
Kişiler: Hasta çocuk, Nüzhet, Doktor Ragıp
Paşa
Türk edebiyatında "inşan ruhunun derinlik-
lerinde ve labirentlerinde dolaşan ilk roman"
olması, hasta bir insanı ve onun psikolojisini
ele alması ve bilinç akışı, iç konuşma gibi
teknikleri kullanması bakımından önemli
bir yere sahiptir. Bir ruh çözümlemesi olan
romanın genç kahramanı, ayağındaki rahat-
Drina'da Son Gün - Faik Baysal
Kişiler: Rıza Selmanoviç, Mehdi Azama-
viç, Mordaç, Neniç ve Mihailoviç, Alfons
Karr, Mirza
Yugoslavya'da yaşayan Türklerin, o top-
raklarla vedalaşmasını anlatan belgesel
niteliğinde bir romandır. Romanın en önemli
özelliği, ilk kez bir Türk yazarının yurt dışın-
da geçen yaşanmış olayları, evrensel bir
düzeyde anlatmasıdır. Eser Yugoslavya'da
geçmekte ve eski bir Türk ailesinin iç savaş
sırasında Türkiye'ye göçmesini anlatmaktadır.
DRİNA'DA
SON GÜN
FAİK BAYSAL
Dokuzuncu
Hariciye Koğuşu
sızlıktan (kemik veremi) kurtulabilmek için sayısız doktora görünür
ve sonunda havadar bir ortamda, stresten uzak bir istirahat dönemi
geçirmesi gerektiğine ikna edilir. Ancak, gerek akrabaları olan bir
Paşa'nın Erenköyü'ndeki köşkünde misafir kaldığı dönemde gerek-
se kendi evi ve hastaneye gidiş gelişlerinde şuurunu âdeta bir facia
atmosferinde yoğurur. Yazarın çocukluk ve gençlik dönemlerinden
İzler taşıyan roman, hem umudu ve umutsuzluğu hem de sevinci
ve felaketi aynı sayfalara sığdırmasıyla başarılı bir çalışmadır.
377
