CUMHURİYET DÖNEMİ EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Cehennem Kraliçesi - Selim İleri
Kişiler: İş adamı Korkut, Ressam Belkıs,
Yazar Mehmet, Semra, Reklamcı Gökmen,
Şadiye, Rıfat, Ruşen, Kerim, Hüseyin
Selim İleri'nin ilk kez 1980 yılında yayımla-
dığı bu roman, yazıldığı dönemin ve aydın
kesimin çıkmazını güçlü bir şekilde yansıt-
maktadır. Romanda her bölümü, o bölümde
anlatılan kişinin görüşüyle, düşünüşüyle
verilmiştir. Romanının konusu, İstanbul'da
CEMO
Selim İleri
Cemo / Memo - Kemal Bilbaşar
Kişiler:
Cemo, Cano, Kevi, Memo, Sori-
koğlu
Yazarın ağalık düzenindeki insanları, aşiret
törelerini, inançlarını, yaşama biçimlerini
olanca gerçekliğiyle yansıttığı romanıdır.
Eser, bir direnişin romanıdır. Konusunu Do-
ğu Anadolu Bölgesi'ndeki hayattan alan,
yer yer destan havası hissedilen romanda,
yaşayan bir grup aydının Bodrum'da beraber geçirdikleri birkaç
haftalık tatil ve tatil sonrasında yaşadıklarıdır. Toplumun sorunlarını
çözemediği bir ortamda, aydın ya da eğitimli, duyarlı diyebileceği-
miz insanlar da sürekli bir çatışma yaşarlar ve bireysel sorunlarının
içinde boğulurlar. Cehennem Kraliçesinde Bodrum'da geçirilen
kısa süreli bir tatil ekseninde gerçekleşen olaylar dört kişinin
bakış açısından anlatılmaktadır. Birinci bölümde Belkıs'ın; İkinci
bölümde Gökmen'in; Üçüncü bölümde Mehmet'in; Dördüncü
bölümde Şadiye'nin; Beşinci ve son bölümde ise yine Belkıs'ın
gözünden birlikte geçirilen tatili, tatilin öncesinde ve tatilden sonra
yaşamlarında meydana gelen değişimleri, duygularını öğreniriz.
Doğu Anadolu'daki ağalık sistemi, etnik gruplar, siyasi gelişmeler
ve kadın-erkek ilişkileri yerel bir üslupla ortaya konur.
Cemo'nun devamı olan Memo'da Osmanlı İmparatorluğu çağında
ihmal edilmiş, Cumhuriyet Dönemi'nde de tüm iyi niyetlere rağmen
bir türlü Orta Çağ kalıntılarından kurtarılarak çağımıza yakışır bir
sosyal düzen ve yaşayışa kavuşturulamamış Doğu Anadolu'nun
1925-1938 yılları arasındaki trajik serüveni anlatılmaktadır. Doğu
Anadolu toplum yaşayış, ekonomik yapısı, folkloru üzerinde uzun
araştırmalar yapıldıktan; Dersim olayları, onu yaşamış olanlardan
ayrıntılarıyla öğrenildikten sonra yazılan romanda Doğu Anado-
lu'nun sorunları işlenir.
Cevdet Bey ve Oğulları - Orhan Pamuk
Cemile - Orhan Kemal
Kişiler: Cemile, Sadri, Çopur Ali, Katip Ne-
cati, Kadir Ağa, Numan Rüştü Bey
Yazarın hayatından satırlara taşan bu roma-
nın arka planında 1934 Adana'sındaki yok-
sul bir işçi mahallesinin ve işçilerin ekmek
parası için verdiği mücadele vardır. Güzel
Boşnak kızı, işçi Cemile ile Kâtip Necati'nin
aşk öyküsü anlatılırken onların yaşadık-
lan çevre resmedilir. Romanda yaşanan
ORHAN KEMAL
Cemile
ş
Kişiler: Cevdet Bey, Nigan Hanım, Ahmet,
Refik, Ömer, Muhittin
Yazarın İstanbullu bir ailenin yetmiş yıllık
serüvenini anlattığı romanıdır. Romanda
Nişantaşlı bir ailenin 20. yüzyılın başından
itibaren üç kuşak boyunca serüvenleri an-
latılır. Cevdet Bey ve oğullarının hikâyesi,
bir anlamda modernleşme uğraş içindeki
Türkiye Cumhuriyeti'nin özel hayatının da
Orhan Pamuk
Cevdet Bey
ve Oğulları
onca yoksulluğun yanında, düşmanlıklara, ilkesizliğe, toplumun
duyarsızlığına karşı, insanları ayakta tutan dayanışma ve dostluk
bağlarının gücü vurgulanır.
hikâyesidir. Romanda ev içleri, yeni apartman hayatı, Batılılaşan
büyük aileler, Beyoğlu'na çıkıp yapılan alışverişler, radyo dinlenen
pazar öğleden sonraları anlatılır.
374
