CUMHURİYET DÖNEMİ EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Arzu Sapağında İnecek Var - Nazlı Eray
Kişiler: Semra Özal, Dürnev Abla, Cevriye
Hanım, Kraliçe Marie Antoinette,
Birbiriyle ilişkisi olmayan, farklı zamanlarda
yaşamış kişiler bir araya getirilerek okur, fan-
tastik gerçekçiliğin uç noktalarında ve bir tür
kurmaca oyunun içinde dolaştırılmıştır. Yazar
bu eserinde olmayacak kişileri olmayacak
yerlerde bir araya getirerek, buluşturarak
okuru eğlendirir. Bu nedenle bu romanında
Nazlı Eray
SAPAĞINIIA
İNECEK VAR
Aylak Adam - Yusuf Atılgan
Kişiler: C, Ayşe, Güler
Yusuf Atılgan'ın başta geçim sıkıntısı olmak
üzere temel bir derdi olmadığı gibi bir ideali
de olmayan C adlı kişinin ruhsal durumunu,
iletişimsizliğini, yalnızlığını ve mutluluk ara-
yışlarını anlattığı romanıdır. Eleştirmenlerin
oldukça dikkat çeken bir roman olarak ele
alıp inceledikleri Aylak Adam adlı roman,
kişi odaklı, psikolojik analizlerin çokça ya-
pıldığı, roman başkişisi olan aylak adamın toplumsal konumunun
tüm ayrıntılarıyla incelendiği bir romandır. Roman dört bölümde
gelişir: Kış, İlkyaz, Yaz, Güz. Yazar, "toplumsal nedenlere inmeden,
bu nedenlerin sonucunu, belirtilerini" göstermekle yetinir, "aylak
adamın neden mutluluğa eremeyeceğini sezmeyi okura" bırakır.
ne doğa yasalan ne de kronoloji söz konusudur. Bir dergi için 'Düşsel
Söyleşiler' yapması istenen yazarın evine aynı gece Semra Özal ile
Kraliçe Marie Antoinette gelir. Bir süre sonra, hızla gelişen olayların
denetimini yitiren yazar, kendisini, Fransız Devrimi'nin ünlü kişileri ile
2020 yılının New York'unda bulur. Aralarına katılan Nevada yapımı
bir Alain Delon modeli robotla birlikte, arkadaşı Devrimci Mehmet'in
gizli düşlerini Rüya Ekranları Ormanı'nda izleyince şaşkına döner.
Aşk kâh bir devrimci, kâh Dünya'da bulunur kâh Ay'da.
Ayaşlı ve Kiracılar - Memduh Şevket Esendal
Baba Evi - Orhan Kemal
Anlatıcı, annesi, babası, İbrahim
Kişiler:
Efendi, Yorgi, Hasan Hüseyin, Gazi, Adem,
Kambur Recep
Umutsuz hayatlarında bir çıkış arayan küçük
insanların anlatıldığı Küçük Adamın Romanı
adlı dizinin (Baba Evi, Avare Yıllar, Cemile) ilk
kitabıdır. Yokluklar içindeki bir ailenin Bey-
rut'tan Adana'ya uzanan öyküsü anlatılmak-
tadır. Roman, kitap boyunca ismi verilmeyen
HAN KEMAL
Baha EVİ
Ame Yılg
Kişiler: İbrahim Efendi, Hasan Bey, Rasim,
Şefik Bey, Turan Hanım, Fuat, Fabrikatör
İskender Bey, Vanlı Hüseyin Bey, Numan
MEMDUH
4mşh ile Kimclları
Romanda Ayaşlı İbrahim Efendi'nin odaları-
nı kiraya verdiği apartmandaki insan manza-
raları anlatılır. Apartmanın dokuz odasında
bulunan ve her biri farklı kültürlerden gelen
insanların yaşamı etrafında Cumhuriyet'in
İlk yıllarındaki Türk toplumu ve sokakları
gözler önüne serilir. Romanda Ankara'nın
kuruluş yıllarında, yıkılan bir düzenden yeni bir toplum düzenine
geçmenin sarsıntıları arasında bocalayan "küçük insanlar"ın ya-
şantlları duru ve yalın bir dille anlatılır.
anlatıcının çocukluk ve gençlik yıllarını konu alır. Olay; Konya'da,
Ankara'da ve daha çok da Beyrut ve Adana'da geçmektedir. Mekan
olarak ise varoş yerler ağır basmaktadır. Kurtuluş Savaşı'na gönüllü
olarak katılmış olan hukukçu baba, savaştan sonra iktidarla çatışınca,
kalabalık ailesiyle birlikte Beyrut'a kaçmak zorunda kalmıştır. Orada
ufak bir lokanta açar ve iki oğluyla birlikte çalışmaya başlar. Ancak
işler kötü gider ve aile geçinemez hale gelir; üstelik baba ağır bir has-
talığa yakalanmıştır. Aile çocukların kazandığı üç beş kuruşla hayatını
sürdürmeye çalışırken babasının baskısından bunalan -aslında çok
genç yaştaki- büyük oğul işten atılır, bir türlü yeni iş bulamaz, ailenin
yükünü tek başına taşıyan kardeşiyle çatışmaya başlar. Sonunda
babasını razı ederek yurda -Adana'ya- geri döner.
369
