CUMHURİYET DÖNEMİ EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Aganta Burina Burinata - Cevat Şakir Kabaağaçll
Ali Nizami Bey'in Alafrangalığı ve Şeyhliği - Abdülhak
Kişiler:
Mahmut, Süleyman Kaptan, Kirpi
Halil, Fatma, Hakkı Reis, Ayşe
Bir denizcilik terimi olan bu söz grubunda;
"Aganta", 'tut, zaptet!' anlamına gelir; "bu-
rina ve burinata” sözü ise serenlerin üstün-
deki alt ve üst yelkenlerin adıdır. Romanda
babası denizci olan ve içi deniz sevgisiyle
dolu olan Mahmut'un bütün engelleri aşarak
denizciliğe yönelmesi anlatılır. Romanda
HALİKARNAS
BALIKÇISI
9.
ANTA
BUR NATA
Bodrumluların deniz tutkusunun yanında deniz emekçilerinin çileli
yaşamı ele alınır. Anı biçimde yazılan eserde, deniz bir başkahraman
gibi işlenmiş, bu yüzden yayımlandığı zaman çok ilgi görmüştür.
Ağaçlar Gibi Ayakta - Tarık Dursun K.
1991 yılında Yunus Nadi Roman Armağanı
'nı kazanan bir romandır. Romanda kendi
kişiliklerini dış dünyadan saklayanlardan bi-
rinin, bir tiyatro adamının hikâyesi anlatılıyor.
Romanın asıl kişisi aslında İzmir'dir. Roman-
da perdenin arkasında yaşanan duygular,
süren hayatların incelikleri, düşler, sevinç
ve hüzünler kendini belli ediyor.
Akçasazın Ağaları - Yaşar Kemal
Kişiler: Derviş Bey, Mustafa Akyollu, Tüccar
Rüstemoğlu, Tefeci Onbaşı, Ala Temir, Hacı
Kurtboğa, Süleyman Aslansoypençe
İki ciltten oluşan bu kitap
"Demirciler Çar-
şiş/ Cinayeti, Yusufçuk Yusuf" başlıklarını
taşır. Çukurovalı iki büyük ailenin sürüp
giden kan davasını anlatan bu yapıt, feodal
düzenin can çekişmesini, tükenişini sergili-
yor. Demirciler Çarşısı Cinayeti birbirini yok
14RIK K
Yaşar Kemal
YLSUF
Şinasi Hisar
Kişiler: Ali Nizami Bey,
Yazarın çocukluk yıllarına ait uzak akrabası
Ali Nizami Bey'i anlattığı romanıdır. Roman-
daki her şey Ali Nizami Bey'in etrafında
örgülenir. Kendisine kalan mirası alafranga
yaşam yolunda tüketen Ali Nizami Bey'in,
küçük bir tekkede Bektaşi şeyhlerine özgü
bir yaşamı sürdürürken delirmesi anlatılır.
Amat - İhsan Oktay Anar
Kişiler: Kaptan Diyavol, Koca Reis, Kırbaç
Süleyman, İbrahim Bey
Amat, ölüm ve felaket anlamına gelen ve
kaptanı bizzat şeytan olan bir gemide;
geçmişte türlü günahlara bulaşmış müret-
tebatın ölüme yolcululuğunu anlatan bir
romandır. İçinde her biri hayatında en az
bir cinayet işlemiş 247 mürettebatla İstan-
bul'dan yola çıkan 247 meşe ağacından
Alafr ve Şeyhliği
İHSAN
OKTAY ANAR
AMAT
etmek için tüm hünerlerini, olanaklarını, güçlerini, bundan da öte
akıllarını, nefretlerini ve kinlerini kullanan iki derebeyinin ayakları
altında ezilen toprağın, toprağın insanlarının ve yeşerttiği doğanın
büyük efsanesidir.
Birinci ciltteki Derviş Bey-Mustafa Bey rekabeti geleneksel bir kan
davasıdır. İkinci ciltteki Derviş Bey -Mahir Kabakçı rekabeti İse eski
rejim ile yeni düzen arasındaki çekişmenin ifadesidir.
yapılmış Amat adlı Osmanlı kalyonunun macerasının anlatıldığı
kitapta, denizcilikle ilgili çok fazla terim vardır. Roman, okuru 17.
yüzyıla götürüp o büyülü ortamı yaşamasına olanak sağlıyor. Eser,
şeytanın insanı yoldan çıkarma uğraşını ve insanın ölümsüz olma
tutkusunu işlemesi ve sembollerle, metinler arası ilişkilerle örülmüş
bir deniz romanı olması açısından önemlidir.
368
