Çözünme üç aşamada gerçekleşen bir süreçtir:
2.
3.
Çözünenin kendi tanecikleri arasındaki etkileşimler zayıflar.
Bu olay endotermiktir.
Çözücü tanecikleri çözünen taneciklere yer açmak için birbi-
rinden ayrılır. Bu olay endotermiktir.
Birbirinden ayrılmış Çözücü ve çözünen molekülleri birbirleri
içerisine hornojen dağılırlar. Bu Olay ekzotermiktir.
NOT
H2,O N2, C12 gibi çift atomlu maddeler apolardır.
cq, CS2, CH4, CCL, BH3, C3H8, gibi maddeler apolar-
dır.
Soy gazların ve apolar Olan bu moleküllerin yoğun fazlannda
(katı veya sıvı) indüklenmiş dipol etkileşimleri vardır.
Lj Apolar moleküller arasındaki etkileşim Landon kuvveWidir.
Apolar maddeler birbiri içinde iyi çözünürler.
HCI, HBr, H20, H2S, NH3, PH3, CH3Cl polar moleküllerdir, ta-
necilkeri arasında dipol etkileşimleri vardır.
Lj H20, NHa, HF, CH30H (alkoller), CH3COOH (organik asitler)
molekülleri hem polar (dipol), hem de hidrojen bağı içeren
moleküllerdir.
Bu tür maddeler dipol - dipol etkileşimi veya hidrojen bağı
oluşturarak birbiri içerisinde çözünür.
Apolar ve polar moleküller genellikle birbirleriyle karışmaz.
HOMOJEN KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI
Homojen Karışımlar (Çozeltiler)
Çözünürlüğüne
gore
1. Doymuş
2. Doymamış
3. Aşın doymuş
Derişimlere
göre
1. Seyreltik
2. Derişik çözdü
Elektrik
iletkenliğine göre
1. Elektrom
oknayuı çözdü
Doymuş Çözelti
Belirti sıcakhk ve basınçta birim hacim çözücüde çözebilece-
ği maksimum maddeyi çözmüş olan çözeltilere doymuş çö-
zem denir.
Doymamış Çözelti
Belirli sıcaklık ve basınçta çözebileceğinden daha az çözü-
nen madde bulunduran çözeltilerdir.
Aşın Doymuş Çözelti
Belirli sıcaklıkta hazırlanan doygun çözelti daha düşük sıcak.
lığa getirilince bazen çökme olmaz. Çözelti, çözebileceğin-
den fazla madde miktarı bulundurur. Bu tür çözeltilere aşırı
doymuş çözeltil« denir.
Reçel ve yapay bal örnek olarak verilebilir.
Aşrı doymuş kat - SIVI çözeltiler kararsızdır. Küçük bir müda-
hale ile çökme gerçekleşir.
DİKKAT
Dibinde katısı olan çözelti aşrı doymuş çözelti değildir. Katı-
sıyla dengede doymuş çözeltidir.
9
Seyrettik Çözelti
Çözüneni az çözücüsü fazla Olan çözeltilere seyreltik çözelti
Derişik Çözelti
Çözüneni çok çözücüsü az olan çözeltilere derişik çözelti
Derişik ve seyreltik kavramları karşılaştırma ifadesidir.
Kütlece % 20'lik çözefti kütlece % 40'11k çözeltiye göre seyrel-
tiktir, kütlece % 10'luk çözeltiye göre derişiktir.
Elektrolit Çözeltiler
Suda çözündüğünde anyon ve katyon oluşturan çözeltiler
elektrik akımını iletirler.
Lj Asit, baz ve tuzların sulu çözeltileri elektrolit çözeltilerdir,
(suda) + qşuda)
HCI H
Alcı
NaOH
A13+ + 3cr
(suda) (suda)
