5.
6.
ÇÖZÜMLER
Yamt vermeyi gerektirmeyen soru cümlesi "sözde Soru
cümles?'dir. Cümleye onay, şaşkınlık, rica vb. anlamlar
katar.
Buna göre, seçeneklere baktığımızda A seçeneğinde
aslında karşı taraftan onay bekleyen bir soru cümlesi
görürüz. "Ülkenin sorunlarına seyirci kalmamalısın."
şeklinde ifade edilecek yargı, soru cümlesiyle veril-
miştir. Bu cümle, yanıt vermeyi gerektirmeyen bir soru
cümlesidir. Ancak B, C, D ve E seçeneklerindeki soru
cümleleri yanıt almak İçin kurulmuştur.
CEVAP: A
Asıl soru cümlesi, yanıt bekleyen, yanıt gerektiren
soru cümlesidir. Seçeneklere baktığımızda A'da "rica"
anlamında, B'de "hayıflanma" anlamında, D'de "rica,
İstek" anlamında, Ede "onay" anlamında sözde soru
cümlesi vardır. Ancak C seçeneğindeki "İşe gelmeye-
ceğİnİ kime söylemiştin?' cümlesinde yanıt bekleyen,
yanıt gerektiren bir soru anlamı vardır. "Ahmet'e söy-
lemiştim.", "Kimseye söylememiştim." gibi yanıtlar ve-
rebiliyoruz.
CEVAP: C
Doğrudan anlatım, başkasına ait bir sözün hiç de-
ğiştirilmeden aktarılmasıdır. Olduğu gibi aktarılan
söz, genellikle tımak işareti içerisinde yazılır. Tırnak
İşaretinin dışında virgül kullanılarak da aktarılabilir.
Genelde yüklemde "dedi” sözcüğü vardır.
Dolaylı anlatım, başkasından alınan sözün, cüm-
ledekİ yargıyı değiştirmeden, kendi sözcüklerimizle
aktarılmasıdır, Dolaylı anlatımlı cümleler 'köyledi,
belirtti, açıkladı" gibi eylemlerle biter ya da yük-
lemleri geçmiş zamanla çekimlenir.
Buna göre, seçeneklere baktığımızda B seçeneğinde
verilen cümlede, bir kimseden yapılan alıntının olduğu
gibi, hiç değiştirilmeden verildiğini görürüz. Doğrudan
anlatımdır.
A, C ve D seçeneklerindeki cümlelerde İse dolaylı an-
latlrna başvurulmuştur.
CEVAP: B
8.
9.
10.
TEST - 8
Anlamca olumlu cümlelerde yüklemde belirtilen yargı
ya da durum gerçekleşir.
Burada dikkat çeken özellik seçenekte verilen bütün
cümlelerin soru cümlesi olmasıdır. Soru cümleleri de
yanıt vermeyi gerektirmeyen, sözde soru cümleleridir.
Bu cümlelerin verdiği anlama bakalım:
A seçeneğinde ne hakkın var?" diyor ama aslında
"hakkın yok" demek istiyor. B seçeneğinde On kez
söylemedim mi?" diyor ama aslında on kez söyle-
dim" demek İstiyor. C seçeneğinde yola mı çıkılır?"
diyor ama aslında yola çıkılmaz" demek İstiyor. D
seçeneğinde evde mi oturalım?" diyor ama aslında
" ..evde oturmayalım" demek İstiyor. E seçeneğinde
böyle davranır mı hiç?" diyor ama böyle davran-
maz" demek istiyor.
Görüldüğü gibi A, C, D ve E seçeneklerinde verilen
cümleler soru cümlesi Olmasına rağmen anlamca
olumsuzdur. Ancak B seçeneğinde verilen cümle, an-
lamca Olumludur:
"İşi haftaya teslim edeceğimizi on kez söylemedim
"İşi haftaya teslim edeceğimizi on kez söyledim."
CEVAP: B
Dolaylı anlatım, başkasından alınan sözün, cümledeki
yargıyı değiştirmeden, kendi sözcüklerimizle aktarıl-
maşıdır. Dolaylı anlatımlı cümleler 'köyledi, belirtti,
açıkladı" gibi eylemlerle biter ya da yüklemleri geçmiş
zamanla çekimlenir.
Buna göre E seçeneğinde verilen cümlenin dolaylı
anlatım cümlesi olduğunu görürüz. Başkasına ait olan
cümle "söyledi" sözcüğüyle aktarılmıştır.
B ve D seçeneklerinde İse doğrudan anlatım cümlesi-
ne yer verilmiştir.
CEVAP: E
l. ve II. cümlede "İkisi de severek okumaz." anlamı var-
dar. III. Ve IV. cümlede "İkisi de severek okur." anlamı
vardır. V. cümlede İse "İkisinden biri severek okur."
anlamı vardır.
Dolayısıyla I. ve II. cümlede verilen anlamlar, III. ve IV.
cümlede verilen anlamlar eşleştirilir ama V. cümlede
verilen anlam dışta kalır.
CEVAP: E
