ÇÖZÜMLER
8. Parçada yer alan "Bir yazarı ölümsüz kılan özellik
nedir, hiç düşündünüz mü? Dostoyevski, Baudelaire,
Moliere, Shakespeare yıllara nasıl meydan okudu
da günümüzde de bu kadar okunuyor dersiniz?" söz-
lerİ dikkate alındığında tanıtılan sanatçıların ve eser-
lerinin kalıcı olma özelliği üzerinde durulduğu görülür.
(Koyu dizilen sözler, anahtar sözlerdir.)
Kalıcılık; eserin yıllara meydan okuması, zamana di-
renmesi, çağlan aşması, yıllar sonra da aynı etkiyle,
zevkle okunmasıdır.
CEVAP: E
Ozgünlük; eserin konusunun ya da üslubunun kim-
9.
seye benzememesi, farklı, yeni, orijinal olmasıdır.
• Sürükleyicilik, eserin dilinin pürüzsüz olmasıyla bir
çırpıda, tek solukta okunmasıdır.
Açıklık, anlamın anlaşılır, açık, tek ve net olmasıdır.
Herkesin Okuduğu metinden aynı anlamı çıkarması-
• Sadelik, anlatımda yabancı sözcüklere yer verilme-
mesi, Türkçe sözcük kullanılmasıdır.
• Duruluk; eserde gereksiz sözcük kullanmamak,
yeterli sayıda sözcük kullanmaktır.
Yoğunluk, az sözle çok Şey anlatmaktır. Anlamın
derin, katmanlı olmasıdır. Her okumada eserden
farklı anlamlar çıkarılmasıdır.
Bu bilgiler doğrultusunda numaralanmış cümleleri İn-
celedİğİmizde parçada I numarayla verilen cümledeki
'Yarkll bir Şey göremiyorsunuz” sözüyle eserlerin Öz-
günlüğü ile ilgili bilgi verildiğini, II numarayla verilen
cümledeki "tek solukta Okunacak eserlerff sözüyle eşer-
lerin akıcılığı (sürükleyiciliği) İle İlgili bilgi verildiğini,
III numarayla verilen cümledeki "dilinin anlaşılır olma-
sın'" sözüyle eserlerin açıklığı ile İlgili bilgi verildiğini,
V numaralı cümledeki "nicelik olarak az sözcük ama
anlam derinliği fazla Olan hikâyeler" sözüyle eserlerin
yoğunluğu ile ilgili bilgi verildiğini görürüz.
Parçada IV numarayla verilen cümledeki 'gereksiz
sözcüklerle boğuşmayacağı metinler" sözüyle okurun
tercih edeceği metinlerin duruluk ilkesine göre ya-
zılmasını kasteder. Ancak ayraç içinde sadelik ilkesi
verilmiştir. Sadelik, anlatımda yabancı sözcüklere yer
vermemektir. Duruluk, anlatımda gereksiz sözcük kul-
lanmamaktır. Dolayısıyla IV numarada verilen anlatım
özelliği için verilen cümledeki anlam uyuşmaz,
CEVAP: D
102
TEST - 13
10. • Anlatım biçimleri genel anlamda dört başlıkta
İncelenir:
. Açıklama: Okura bilgi vermek, bir konuyu öğret-
mek amacıyla yazılan paragraflarda kullanılan an-
latım biçimidir.
2.
Tartışma: Okurun İnandığı, savunduğu bir fikri
değiştirmek ya da okura başka bir fikri empoze
etmek amacıyla yazılan paragraflarda kullanılan
anlatım biçimidir.
Öyküleme: Art arda gelişen olaylar zincirinin an-
3.
latlldlğ' paragraflarda kullanılan anlatım biçimidir.
4.
Betimleme: Okurun zihninde bir görüntü, tasvir
oluşturulmak İstenen paragraflarda kullanılan anla-
tım biçimidir.
11.
12.
13. •
yolu karşılaştırmadır.
Buna göre, parçada yazarın "edebiyatta objektif olu-
namayacağını, kişinin yetiştiği onamın, kültürün bakış
açısını nasıl beslediğine' dair görüşlerini verdiğini gö-
rürüz. Öyle ki kendi görüşünü desteklemek İçin alıntı
yapp sohbet havası yaratmıştır. Bu yüzden parçada
anlatım biçimi olarak tartışma kullanılmıştır.
CEVAP: C
Parçada anlatılanları göz Önünde bulundurduğumuz-
da Küp Gölü'nün ve çevresinin sıfat, benzetme, görsel
Ögeler yardımıyla tasvir edildiğini, betimlendiğini görü-
rüz. Betimlemede amaç, sözcüklerle resim yapmak,
okuduğumuz metnin gözümüzde canlanmasını sağla-
maktır.
CEVAP: B
Parçada anlatılanlardan yola çıkarak balın molekülle-
rinİn kristalleşmesi İle ilgili yaygın olan bir yanlış hak-
kında bilimsel bilgi verildiğini görüyoruz. Dolayısıyla
amaç, okura bilgi vermektir. Bu da parçada anlatım
biçimi olarak "açıklama"dan yararlanıldığını gösterir,
CEVAP: A
Düşünceyi geliştirme yolları, parçada anlatılan-
lan daha anlaşılır hâle getirmek, okuyucuyu etkile-
mek, onun ilgisini çekmek gibi amaçlarla kullanılır.
• Bir düşünceyi geliştirme yolu, parçanın İçinde bir
cüm ede geçebileceği gibi bütün parçayı da kapsa-
yabilir.
Düşünceyi geliştirme yollan şunlardır: tanımlama,
benzetme, karşılaştırma, örnekleme, tanık göster-
me, alıntı yapma, sayıp dökmelere baş vurma, ba-
kış açılan, İroni (alaysamall söyleyiş) vb.
Bu bilgilerden hareketle parçaya baktığımızda "sağ
ve sol beynin özellikleri ve işlevinin, ikisinin de hangi
alanlarda etkili olduğu"nun karşılaştırıldığını görürüz.
Dolayısıyla bu parçada kullanılan düşünceyi geliştirme
CEVAP: E
