ÇÖZÜMLER
1. Parçada numaralanmamış ilk cümlede ve numaralan-
mış I. Cümlede beynin bölümleri ve işlevleri hakkında
bilgi verildiğini görüyoruz. II numarayla verilen "Duy-
gulanmızı düşüncelerimize eklediğimizde İnanç olur."
cümlesinden itibaren de inancın etkisinden ve bunun
eyleme dökülmesinden bahsedildiğini, parçadaki ba-
kış açısının değiştiğini görürüz. Dolayısıyla parça İki
paragrafa ayrılmak istense İkinci paragraf, IL cümleyle
başlar.
CEVAP: B
2. Parçada boşluk doldurma sorularında önce metinde
verilmek istenen anlamı, mesajı, ana fikri iyi tespit et-
meliyiz. Bunun için de parçanın tamamını okumalıyız
ancak boş bırakılan yerin öncesinde ve sonrasında
verilen cümleleri daha dikkatli okumalıyız. Çünkü boş-
luğa gelecek cümle, hem anlam hem de yapı bakımın-
dan bu cümleleri birbirine köprü gibi bağlamalı, kopuk-
lüklar oluşmasına meydan vermemelidir. "Arna, fakat,
ancak, ne var ki' gibi bağlaçlar kendinden önce verilen
yargıya karşı çıkan, zıt görüş dile getiren İfadeler İçerir.
Bu bağlamda parçadaki *Ama inşan..." sözü, kendin-
den Önce verilen yargılara tezat bir düşünceyi İçeren
cümlenin gelmesi gerektiğini gösterir. Hatta sonraki
"Çünkü arlık yanşta değil, jüridedir. Altın değil sarraftır.
Değerlendirilen değil değerlendirendir," sözü de boş-
luğa gelecek cümlenin Dolayışıyla anlamdan da yola
çıkarak parçada verilen boşluğa "yaşlandıkça olgun-
'aşmalı, yeni yetme bir genç gibi kendini İspat etme
çabasından vazgeçmey sözü getirilmelidir.
CEVAP: A
144
3.
4.
TEST - 19
Giriş cümlesi, paragrafın konusunun ve yazarın bu
konuyu bakış açısının Sınırım çözmeye yarar,
• Giriş cümlesi, kendinden sonra gelen cüm elerle
anlam ve yapı yönündün ortak noktalar, anahtar
kelimeler, çağrışım unsurları İçerir.
• Kendinden Önce bir yargı bulunmayacağı İçin cüm-
le baş bağlayıcılar (ama, fakat, oysa, mademki,
tabii ki, çünkü vs.) ve bir sözcüğü hatırlatmaya ya-
rayan "bu, Şu, 0; bunları, bunlardan, onları..." sıfat
ya da zamirleri barındırmaz,
Buna göre, seçeneklere baktığımızda A seçeneğinde
verilen cüm ede "başka çiçekler gibi bahçe demirlerin-
den sarkan çiçekler de etrafa keskin kokuları saçıyor."
anlamı vardır. Yani cümledeki "de" bağlacı kendinden
önce bir cümle olduğunu hissettirir.
Hiçbir paragraf B'de olduğu gibi "oysa", D'de olduğu
gibi "daha İleri giderekm, Ede Olduğu gibi "neticede"
diye başlamaz. Bu cümleler olsa olsa parçanın geliş-
me ya da sonuç cümlesinde Olur.
Ancak C seçeneğinde verilen cümle anlam ve yapı iti-
barıyla parçanın giriş cümlesinde yer alabilir ve devam
eden cümlelerde geliştirilebilir.
CEVAP: C
• paragraf oluşturma ya da yer değiştirme sorula-
rinda önce paragrafın giriş cümlesi olmaya uygun
cümleyi belirlemeliyiz. Çünkü o giriş cümlesinden
yola çıkarak anlam akışl ilerler.
• Buna göre, genel, detaylandırılabilir bir cümlenin
giriş cümlesinde olması gerekir,
• Kendinden önce başka bir cümle olduğunu hisset-
tirmemesi gerekir. Böylece diğer cümlelerle bir zin-
cir oluşturmalıdır.
I numarayla verilen cümledeki "kitapta anlatılan" sözü,
"hangi kitapta?" diye sormamızı sağlar, yani öncesin-
de başka bir cümle olması gerektiğini gösterir, O hâlde
l. cümlenin yeri değişecek, diyebiliriz. (Bu doğrultuda
seçeneklerden C, D ve E'yi eleyebiliriz.) II numarayla
verilen cümle, paragrafın giriş cümlesi olmaya uygun-
dur. Kitabın İsmini de veriyor, genel bir yargı da İçeri-
yor. O hâlde parçayı tekrar oluşturalım:
"Yazarın "Peri Gazozu" kitabında anlatılanlar gerçek-
tir. Kitapta anlatılan olaylara yazar ya doğum yeri olan
Nevşehir'de ya da oranın köylerinde tanıklık etmiş.
Ancak kimi köy ve isimleri tepki alırım korkusuyla
değiştirmiş. Doğrusu, kitabı okuyunca yazar böyle
yapmakla İyi etmiş diyoruz. Çünkü böylece, bizim bu
Olayları yalnız bir yere ve belli k[şilere Özgü görmemizi
engellemiş Oluyor.'
CEVAP: A