Çözüm
PARAGRAFTA ANLATIM BİÇİMLERİ
ÖRNEK 8
Paragraf metninde, kimi dil bilimcilerin, dildeki sözcük
sayısı ile ilgili görüşlerine karşı çıkılmakta ve bu itirazın
gerekçeleri sıralanmaktadır. Bu anlatım tekniği
"tartışma" dır.
Cevap A
RNEK 7
Başta kolay gibi görünüyor şiir yazmak. Mısraları alt al-
ta dizip ölçülü uyaklı sözler kullanınca şiirin tenine do-
kundum sanır genç şair. Bilmez ki bu düzgün yazılmış
her mısra ne büyük çabaların, ne uykusuz ve sancılı
gecelerin ürünüdür. Bilgisiz, kültürsüz dokunulamaz
şiirin teline. Bilgi ve kültürün yanında sabır ve emek de
ister şiir. Boşuna söylememiştir Fuzûfi, "İlimsiz şiir, te-
meli olmayan duvar gibidir." diye.
Bu parçanın anlatımında, aşağıda verilenlerden han-
gişi ağır basmaktadır?
A) Tanışma - tanık gösterme
B) Açıklama - örneklendirme
C) Karşılaştırma - tanık gösterme
D) Benzetme - örneklendirme
E) Tanışma - benzetme
Çözüm
Yazar, metnin girişinde, "Başta kolay gibi görünüyor şi-
ir yazmak. Mısraları aft alta dizip ölçülü uyaklı sözler kul-
tanınca şiirin tenine dokundum sanır genç şair." diye-
rek kendince yanlış bir görüşe değinmekte ve bunu
"tartışma" konusu hâline getirmektedir. Ardından "ko-
lay olduğu sanılan şiirlerin olağanüstü bir çaba, çalış-
ma ve birikim gerektirdiği" iddiasında bulunmaktadır;
bu iddiasına delil olarak da "Fuzûîden yaptığı 'İlimsiz
şiir, temeli olmayan duvar gibidir. alıntısını sunmakta,
böylece FuzûFyi, görüşlerinin ve iddiasının doğruluğu
noktasında kendisine "tanık" olarak almaktadır
Cevap A
Edebiyatta geçerli teorilerden biri de şudur: "Kötülük-
leri, tehlikeleri, kinleri, karanlık ilişkileri ortaya koyarak
okuyucuların bunlardan ders almalarım sağlamak müm-
kündüL" İyi de bunun böyle olacağına garantiniz var
mı? Sizin olabildiğince gözler önüne serdiğiniz bu olay-
lan bizzat yaşamak isteyenler çıkmayacak mı? İşte,
ben böyle bir hayatı doya doya yaşamalıyım, diyenler
olmayacak mı? Evet, sizler, örneğin kin ve ihtirasları
anlatırken okurların kinlerini, ihtiraslarını yatıştırmış mı
olacaksınız yoksa tahrik etmiş mi? Evet, cevap verebi-
lecek misiniz; şayet makul bir cevabınız varsa tabii.
Bu parçamn anlatımında aşağıdakilerden hangisi
ağır basmaktadır?
A) Açıklama B) Öyküleme C) Örneklendirme
D) Betimleme
Çözüm
E) Tanışma
Yazar, var olan bir anlayışa —yanlışlıkların açık seçik an-
latilmasına- karşı çıkmış, itiraz edip tereddütlerini dile
getirmiştir Yani toplumsal hayattaki olumsuz olay ve
durumların önlenebilmesi, en azından bu konuda far-
kındahk oluşturulabilmesi için bunların yapıtlar aracılı-
ğ' ile tüm çıplaklığıyla sergilenmesi gerektiği görüşü-
ne karşılık yazar bu tavnn, böylesi bir tutumun toplum-
da bu türden vakalara merak ve özendirme misyonu
da üstlenebileceği kaygısını dile getiriyor. Metin karşıt
düşüncelerin birlikte ele alındığı bir zemine dönüşüyor.
Dolayısıyla sorunun cevabı "tartışma"dır.
Cevap E
COŞKU VE HEYECANA BAĞLI (LİRİK)
ANLATIM
Bu tarz anlatım tekniği, edebi eserlerde karşımıza çık-
maktadır. Sanatsal ögeler ön plandadır, sözcükler me-
caz anlamlarıyla kullanılır; söz sanatlarına ve ahenk un-
surlanna büyük önem verilir; iletiler, imgeler ve çağrı-
şımlarla aktarılır.
PARAGRAF
