ÇÖZÜM - 06
4. I. cümlede öykünün bu yüzyılda okurun
heyecanla beklediği ve yazarın geniş kit-
lelere ulaşabileceği bir tür olmadığı belinil-
mİştİr. Buradan öykünün bu yüzyılda yani
günümüzde pek tercih edilmeyen bir tür
Olduğu anlaşılmakta ve A seçeneğine ula-
şılmaktadır.
II. cümlede metroda, banka kuyruğunda ya
da yarım saatliğine gidilen bir parkta kitap
okunduğu belirtilmiştir. Buradan insanla-
nn okuma eylemini başka işlerin arasına
sıkıştırdıkları, kitap okumayı Önemli bir
iş olarak görmedikleri anlaşılmakta ve B
seçeneğine ulaşılmaktadır.
III. cümlede öykünün romana göre anlaşıl-
maşı biraz daha yoğunlaşma ve düşünce
gücü gerektiren bir tür olduğu ifadesiyle
öykünün romandan daha zor anlaşılan
bir tür olduğu anlatılmak istenmiştir. Yine
bu cümlede öykünün ikinci, üçüncü plana
atıldığı ifadesiyle roman kadar ilgi gör-
mediğİ vurgulanmakta ve C seçeneğine
ulaşılmaktadır.
IV. cümlede öykünün kısalığı nedeniyle
günümüz hızlı temposuna uygun oldu-
ğu yani hızlı okunabilecek bir tür olduğu
düşüncesine karşı çıkılmakta ve buradan
D seçeneğine ulaşılmaktadır.
V. cümlede öykünün okuyucuyu sarmala-
ması yani etkilemesi okuyucunun öyküye
yoğunlaşmasına bağlanmıştır. Bu yoğun-
laşmayı yakalayamayan okuyucuyu öykü-
nün etkileyemeyeceği belirtilmiştir. Yani
Öykünün etkileyiciliği Okuyucunun duygu
Ve düşüncelerine seslenmesine değil, Oku-
yucunun öyküye yoğunlaşmasına, kendi-
sini vermesine bağlanmıştır. O nedenle E
seçeneğine ulaşılamamaktadır.
CEVAP: E
102
3
DENEME
Türkçe
SINAVI
5.
Belirtisiz isim tamlaması, tamlayanı yalın
durumda olan, tamlananj genellikle üçün-
cü kişi iyelik eki alan ve çoğu kez tür kav-
ramı veren İsim tamlamasıdır, Örneğin
"çocuk ayakkabısı" bir belirtisiz isim tamla-
maşıdır. Seçeneklerde verilen cümlelerin
yüklemleri altı çizili olarak Şu şekilde gös-
terilebilir:
A seçeneği:
İklim, yeryüzündeki hitkİ türleri ve bitki top-
Ivluklarının eşaş İle yayılış alan-
en ekQlQİİk faktör-
Sıfat tamlaması
B seçeneği:
Marmara Bölgesi'ndeki dağların güne-
ye bakan yamaçlarında daha çok kurak-
çıl meşe, kızılçam ve karaçam ormanları
hâkimdir. isim
C seçeneği:
Bir çocuğun kitapla bağ kurmasını sağla-
yan ana unsur, mamn-kapağıdır, Tam-
'ayan (kitabın sözcüğü) ilgi durumu eki
(•ın, -İn), tanılanan üçüncü kişi İyelik eki
-i) aldığı için belirtili isim tamlamasıdır,
D seçeneği:
Geri dönüştürülebilir malzemelerin hem
çevre kirliliği hem de ham madde kaynak-
larının azalması sorununa çözüm olabilo-
ceğİ düşüncesi, enerji ve maliyet açısın-
dan ne kadar verimli olduğu yönüyle bazı
ülkelerde tart!şmn-konuşudur. Tamla-
yan (tartışına sözcüğü) yalın hâlde ve tam-
'anan (konusu sözcüğü) üçüncü kişi iyelik
eki (-sı, -si) aldığı için belirtisiz isim tamla-
maşıdır.
E seçeneği:
Süreli yayınlarla ilgili genel duruma karş-
sında içimizi rahatlatan, bu derginin-_hâlâ
çıkmasıdır, Tamlayan (derginin sözcü-
ğü) ilgi durumu (-1,7, -in), tamlanan (çıkma-
ş') üçüncü kişi İyelik eki (-şl, -si) almıştır,
Bu söz öbeğinde tamlanan unsuru isim-fj-
İldir, bu nedenle İşim-fiil Öbeği (grubu) ola-
rak değerIendirilebilir.
Bu analizlere göre, yüklemi belirtisiz İsim
tamlaması olan cümle, D seçeneğinde
verilmiştir.
CEVAP: D
