COĞRAFYASI (MADENCİLİK-SANAYİ-ULAŞIM-TİCARET-TURİZM)
Gelişmiş ülkelerin Özellikleri:
— Ekonomisi sanayiye dayanır.
Enerji tüketimi fazladır.
— Tarım sektöründe çalışan nüfusun oranı azdır.
İhracatını sanayi ürünleri (işlenmiş, mamul maddeler) oluştururken, İtha-
'atını ham madde ya da yan mamul maddeler (ara ürünler) Oluşturur.
— Nitelikli işgücünün oranı yüksektir.
Nüfus artış oranı düşüktür.
Bağımlı nüfus Oranı azdır.
- Nüfusun yaş ortalaması yüksektir.
Genç nüfus oranı azdır.
— Ortalama yaşam süresi uzundur (80 yıl civan).
— Kşİ başına düşen milli gelir (GSMH) yüksektir.
Gelişmekte Olan ülkelerin Özellikleri:
— Sanayi, gelişme sayrı içindedir.
— Ülkenin milli gelirinde sanayi sektörün payı, tarım sektöründen fazla
olmakla birlikte, nüfusun Yanya yakını tarım sektöründe çalışır.
— Ham ihracatında hem de ithalatında sanayi ürünlerinin payı daha fazla-
dır. İthalatında yatırım mallan Önemli yer tutar.
— Eğitim seviyesi yükselme ve bilimsel düzey gelişme içindedir.
- Ortalama yaşam süresi 65-70 yıl kadardır.
Az gelişmiş ülkelerin Özellikleri:
— Sanayi gelişmemiştir.
— Ekonomisi tanm ve hayvancılığa dayanır.
Enerji tüketimi azdır.
Ekonomik etkinlikler ve nüfusun dağılışı daha çok doğal koşulların et-
kişindedir.
— Ham madde İhraç edip, İşlenmiş ürünler İthal eder.
— Nitelikli İşgücü oranı düşüktür.
— İşsizlik oranı yüksektir.
— Nüfus artış hızı yüksektir.
Bağımlı nüfus Oram fazladır.
Nüfusun yaş ortalaması düşüktür.
Genç nüfus oranı fazladır.
— Ortalama yaşam süresi kısadır (50 yılın altında).
— Kşİ başına düşen milli gelir (GSMH) oldukça düşüktür.
Coğrafya 1-2 Konu I Soru Bankası
ORNEK SORU:
Gelişmiş ülkelerin ekonomik yapısı ge-
üşmekte olan veya gelişmiş Melerden
fakhhk gösterir.
Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş ülke-
'erin ekonomik yapışım yansıtan Özellik-
'erden biri değildir?
A) Tarımsal üretimin düşük olması
B) KİŞİ başma düşen milli gelirin yüksek
C) Enerji tüketiminin fazla olması
D) Sanayide çalışan nüfus Oranın
E) Bağırnh nü11Jş oranının az
ÇÖZÜM:
Tarımsal üretimin düşük olmay
olan ya da gelişmemiş ülkelerin ekonomik
yapısını yansıtan bir özelliktir. Oysa
gelişmiş ülkelerde tanm doğal koşukta
bağımlı değildir. Ayrıca modern yön-
temleri kullanılmaktadır. Bu tanm-
sal üretim düşük değildir.
YANIT: A
TÜRKİYE CCĞZ4FYASF
Ekonomik Örgütlenmeler
Günümüzde ve detişknin gelişmesine paralel Olarak ükeler arasın-
da, temelde ekonom* işbirliği amaçlı, çeşiffi birlikler ve örgütler kurulmuş-
bu Öp örgütlenmelerle, uluslararası rekabette güçlenmeye çalış-
Bu Örgütlerin başlıcalan şunlardır:
— Uluslararası Para Fonu OMF)
— Dünya Bankası (DB)
— Avrupa Bküğİ (AB)
Kuzey Amerika Serbest Mübadele Birliği (NAFTA)
- Güneydoğu Asya Birliği (ASEAN)
- Ekonomik işbirliği ve Kalkınma örgütü (OECD)
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİ)
- İslam Ülkeleri Kalkınma Teşkilatı (İSEDAK)
- Ekonomik İşbirliği örgütü (ECO)
Ülkeler arasmdaki ekonornik ilişkilerin gelişmesiyle çok uluslu şirketler
ortaya çıkmştır. Bu durum ülkeler arasında sermayenin serbest dolaşımını
gerektirmekteth•. Ülkeler arasında serbest piyasa kuralları çerçevesinde
sermayenin serbest dolaşmasına küreselleşme (globalizm) adı verilir.
Günümüzde ülkelerin ekonornileri diğer ülkelerle artık bağlantılı hale
gelm*. Bir ûk«tin ekonomik anlamda Dünya'dan soyutlanarak gelişe-
knkânsız hale gelmiştir. DIŞ dünyadan soyutlanmış ekonomik Ve
sahip ülkeler, ya geri kalnwür ya da çökmüştür. Dünya 'run 15-
20 yük yakm geçmişinde bunun birçok örnekleri vardır.
Türkiye ekonomisi dışa açılmayla daha hızlı sanayileşme ve gelişme yolu-
na gitmiştr. Bü arnaçıa çeşitli örgütlere (IMF, DB. OECD, KEİ, ECO ve
İSEDAb9 üye olmuştur.
TÜRKİYE EKONOMİSİ
Türkiye Ekonomisini Etkileyen Faktörler
1. Coğrafi Konum
Matematik konum olarak Türkiye, Orta Kuşak•m güneyinde yer alır, Bu
durum Türkiye'de, şubtropikal İklim koşullarında yetişen tanm ürünleriyle,
Orta Kuşak'm rwnü ve karasal İkliminde yetişen tarım ürünlerinin yetişme-
İçin gerekli koşullarm oluşmasına zemin hazırlamıştır.
—514—
71.
—515—
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisine dayanarak
bir ülkenin gelişmişlik düzeyi hakkında
yorum yapılabilir?
A) Tarımsal ürün çeşitliliğine
B) Aritmetik nüfus yoğunluğuna
C) Tarımsal nüfus yoğunluğuna
D) Çalışan nüfus İçinde, nitelikli İşçi payı-
E) Doğal kaynakların potansiyeline
ÇÖZÜM:
Çalışan nüfus içinde, nitelikli işçi payı art-
tlkça ülkenin gelişme düzey/ de artar.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisinin ekonomik
faaliyetlerin artmasında etkili olduğu
savunulamaz?
A) Fuarların kurulmasının
B) Üretimde çeşitliliğin arlrnasımn
C) Nüfusun ülkeye dağılışının düzenli hale
D) Doğal kaynaklann İşlendiği tesislerin
kurulmasının
E) Tanıtım Olanaklarının artmasımn
ÇÖZÜM:
Nüfusun dağılışınm düzenli hale gelmesi
durumunda ekonomik faaliyetlerin artacağı
YANIT: C
Coğrafya 1-2 Konu Anyen,ml' I Soru Bankası
