COĞRAFYA
Türkiye'de Yer Altı Kaynakları - Barajlar Göller ve Denizler
5
2.
3.
4.
Baraj yapılış amaçlarından biri de tarımda sulama şuyu
sağlamaktır, İklim ve yerşeklllerinin Özellikleri dikkate alın-
dığında Çoruh (Doğduğu yer Doğu Karadeniz, döküldü-
ğü yer Gürcistan) üzerinde rafting sporu gelişen ve akış
hızı en fazla olan akarsudur. Doğu Karadeniz Bölümü'nde
yer alır. Mescit Dağları'ndan doğar, Aşındırma gücü çok
fazladır, Yatak eğimi fazla olan Çoruh ancak rafting sporu
İçin elverişlidir. Tarımda sulama suyu sağlama açısından
uygun değildir.
cevap E
Ülkemiz sıcak su kaynaklan bakımından dünyada İlk on
ülkenin içindedir. Genç oluşumlu bir araziye sahip olması,
ülkemize bu Özelliği kazandırmıştır.
Türkiye oluşumunu geç tamamlamış (3. ve 4. jeolojik
zamanda) genç bir ülkedir. Bunun sonucunda sıkça dep-
remler yaşanmakta ve sıcak şu kaynaklan yer almaktadır
Kırıklı yapı nedeniyle Ege Bölgesi sıcak su kaynaklan ba-
kırmndan zengindir. Haritadaki alanların Özellikleri düşü-
nüldüğünde V numaralı alanda kaynakların daha az yer
almaşl beklenir.
Cevap E
Bir gölün sularının tatlı ya da acı olmasındaki temel fak-
tör o gölün gideğenin olup olmamasına bağlıdır. Gideğeni
olan göllerin sulan tatlıdır (Beyşehir, Eğirdir Gölleri). Gide-
ğeni olmayan göller ise sularını yenileyemediğinden acı,
tuzlu ya da sodalıdır. (Burdur, Acıgöl, Tuz Gölü, Van Gölü)
Bunun dışında gölün beslendiği kaynaklar vo göl çanağı-
arazi yapışı da etkilidir,
Cevap D
Göller Yöresi Antalya'nın kuzeyinde bulunmaktadır. Bu
göllerin çoğunluğunun oluşumunda karstik ve tektonik
olaylar birlikte etkili olmuştur. Ülkemizde Göller Yöresi'nin
yer altl sulan bakımından zengin olmasının temel nedeni
karstik arazinin geniş yer tutmasıdır. Geçirgenli arazi olan
karstik arazilerde voklüz (karstik kaynak) sayısı Oldukça
fazladır.
Cevap C
5.
G.
Türkiye genç oluşumlu bir yapıda Olduğu için fay hatları
yaygınlık gösterir, Bu alanlardaki yer altl sularının mağ-
mayla temasını kolaylaştırarak kaplıcaların yaygın olma-
sağlamıştır.
Marmara'da: Bursa (Çekirge, Kaynarca, İnegöl, Kükürtlü),
Balıkesir (Gönen, Susurluk, Pamukçu), Sakarya (Ilıcaköy,
Kuzuluk)
Ege'de: İzmir (Balçova, Dikili, Çeşme, Bergama), Aydın
(Davutlar), Denizli (Sarayköy), Kütahya (Emet, Simav),
Afyon (Sandıklı)
Akdeniz'de: Hatay (Reyhanlı), Adana (Haruniye)
İç Anadolu'da: Ankara (Kızılcahamam)
Karadeniz'de: Çorum, Amasya, Tokat
Mardin Kızıltepe [se sıcak su kaynakları bakımından fa-
kirdir,
Cevap C
Ülkemizdeki denizler arasında Karadeniz'den Ege'ye
doğru bir üst akıntı, Ege'den Karadeniz'e doğru ise bir alt
akıntı oluşmaktadır. Türkiye'de Akdeniz'den Karadeniz'e
doğru alt akıntı, Karadeniz'den Akdeniz'e doğru ise üst
akıntı oluşmaktadır. Alt akıntının nedeni matematik ko-
num yani enlemdir. Akdeniz'in suları sıcaklık ve buharlaş-
ma nedeniyle daha yoğundur. Yoğunluğu fazla olan sular
dibe çökerek dipten yoğunluğu daha az olan sulara doğru
hareket eder, Üst akıntının nedeni ise Karadeniz'in daha
fazla suyla beslenmesi sonucu su seviyesinin yüksek
olmasıdır. Fazla sular üstten Marmaraya doğru hareket
eder. Buna göre Karadeniz'den Ege'ye doğru üst akıntı,
Ege'den Karadeniz'e doğru alt akıntının nedeni yoğunluk
ve seviye farkıdır.
cevap E
Sıcak şu kaynaklarının yaygın Olduğu bölgelerde kaplıca
ve Ilıca turizmi de gelişme imkânı bulmuştur.
Kaplıca Ilıca turizmi Özellikle fay hatları çevresinde yo-
ğunlaşmıştır, En fazla Ege ve Marmara Bölgelerindedir.
Haritada işaretli alanlarda en fazla l. numaralı alanda ılıca
ve kaplıca turizminin gelişmesi beklenir, Diğer merkezler
faylardan uzak alanlardır,
Cevap A
19
