5
COĞRAFYA
_D
Türkiye'de Yer Alt' Kaynakları Barajlar - Göller Denizler
8.
9.
10.
11.
Türkiye'de İçme suyunu sağ-
IMn* amacıyla barajlar inşa edilmiştir. Bu barajların su
seviyesi yıldan yıla değişiklik gösterir. Bazı yunar barajlar-
da su seviyesi İyice azalmaktadır. Türkiye'de içme suyu
sağlamak amacıyla kurulan barajların su seviyelerinin
yıldan yıla değşikük göstermesinin (artmasının ya da
azalmasının) nedeni iklim şartlandır. Yağış, sıcaklık, kar
erimeleri, şiddetli buharlaşma gibi faktörler barajlardaki su
seviyesini etkilemektedir.
Cevap C
Ülkemizi çevrelem denizlerden Karadeniz'in tuzluluk
Oran %018 Akdeniz'in tuzluluk Oranı civarındadır, En-
lem etkisi nedeniyle Türkiye'de güneyden kuzeye doğru
denizlerin tuzluluk oranı azalır. Tuzluluk oranı en fazla
Akdeniz Bölgesi'nde, en az İse Karadeniz'dedir. Kara-
deniz'İn tuzluluk oranının Akdenİİden düşük olmasında
Karadeniz'de buharlaşmanın daha az olması, deniz suyu
sıcaklığının Akdeniz'e göre daha az olması, güneş ışınla-
nmn geliş acısının Akdeniz'den Karadeniz'e azalması gibi
f*Erter etkilidir.
Cevap E
Deniz seviyesinden çok yüksekte bulunan göNerin kış ay-
lannda donması şıkça rastlanılan olaylardandır.
Büyük Çekmece Gölü Marmara Bölgesi'nde kıyı şet gölü,
Sapanca Gölü Marmara Bölgesi'nde tektonik göl,
Tuz Gölü İç Anadolu Bölgesi'nde tektonik göl,
Gölü Ege Bölgesi'nde alüvyal şet gölü,
Çıldır Gölü Doğu Anadolu Bölgesi'nde lav set gölüdür.
Buna göre verilen göller ve bulundukları bölgeler düşünül-
düğünde Anadolu Bölgesi'nde bulunan Çıldır lav set
gaünde yükseltinin etkisiyle donma olayı görülmektedir.
Cevap E
Oluşumlarına "e göüer gösterir. Karstik göller
kolay eriyebilen kayaçların bulunduğu alanlarda erime so-
nucunda Oluşan çanakların sular tarafından dolması so-
nucunda Oluşan göllerdir. Akdeniz Bölgesi'nin Antalya BÖ-
lümü'nde yaygın olarak bulunmaktadır. Buna göre soruda
Eğirdir, Kesret, Suğla Gölleri Antalya Bölümü'nde yer alan
karstik göllerdendir. Tortum Gölü ise heyelan sonucunda
oluşan Doğu Karadeniz Bölümü'nde yer alan heyelan set
gölüdür.
Cevap A
12.
13.
15.
Göl Sularının gideğenle dışa akışl varsa suları tatlıdır, Bir
gölün sularının tatlı ya da acı olması gölün gideğeninin
varlığına bağlıdır. Gideğeni olan göllerin suları tatlıdır.
Gideğeni olmayan göller sularım yenileyemediğinden bu
göllerin suları acıdır. Buna göre Van Gölü'nün gideğeni
olmadığından suları tatlı değildir,
Cevap D
Van Gölü yaklaşık 100 m derinlikte ve 3713 km2 genişli-
ğİnde Türkiye'nin en büyük gölüdür. Eski bir çukurlaşma
alanını Nemrut'tan çıkan lavlar kapattığı için kapalı havza
Özelliği gösterir. Van Gölü Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer
alır. Oluşumun da volkanizma ve tektonlzma birlikte etkili
olmuştur.
Kapalı havza Özelliği gösterir.
İnci kefalinin yaşam alanıdır.
Gideğeni olmadığından sulan sodalıdır.
Van gölü feribot taşımacılığı yapılan tek doğal göldür,
Feribot taşımacılığı Van - Tatvan arasında yapılmaktadır.
Ulaşım yapılamaz bilgisi doğru değildir.
Cevap B
Gideğeni Olmayan göller kapalı havza Özelliği gösterir. Bu
tür göllerde mineral madde oranı arlar. Tuz Gölü sularını
yenileme Özelliğine sahip olmadığından sulan tuzlu olan
ve gideğeni olmayan bir göldür. Bu nedenle mineral mad-
de oranı artar. Çıldır, Hazar, Beyşehir ve Eğridir Gölleri
İse sularım yenileme Özelliğine sahiptir. Gideğeni olan bu
göllerin sulan tatlıdır.
Cevap A
Üç tarafl denizlerle çevrili olan ülkemizin kıyı uzunluğu ol-
dukça fazladır. Türkiye'de denizlerin birçok etkisi bulunur.
Bu etkileri Şu şekilde sıralayabiliriz: Nem miktarını arttırdı-
ğ' için karasalllğın etkisini azaltır ve iklim çeşitliliğini arttı-
nr. Mekanik çözülmenin şiddetini azaltır. Bütün kıyılarda
delta oluşumuna rastlanır. Ancak Türkiye'nin kuzeyinden
- ğjneyine domi gidildikçe güneş Işınlarının düşme açışı
büyüdüğü için buharlaşma ve tuzluluk oranı artar bu da
enlem etkisiyle açıklan IT.
Cevap C
