COĞRAFYA
İnsanın varoluşundan günümüze kadar çeşitli geçim kaynaklarının varlığı,
toplumsal yapının farklılaşmasında etkili olmuştur.
İnsanlar yaşamlarını kolaylaştırmak İçin Önce hawan gücünü, sonra buha-
n, daha sonrada elektriği kullanmaya başlamışlardır.
MS 11. va 12. yüzyılda tanm ve hayvancılık Önemini korumakla beraber ti-
caret de çok önemliydi. Ticaretin gelişmesiyle ülkeleri ekonomik anlamda
birbirine bağlayan yollar oluşmaya başladı.
Hittler döneminde var olan yollar, Roma döneminde geliştirildi ve yeni yol-
lar yapıldı. Ticaret, devletler İçin önemli bir gelir kaynağı oldu. Ticaret yolla-
n uzundu ve tam güvenli değildi. Bu yüzden Selçuklular döneminde ticaret
kervanlarının rahatlılığı için kervansaraylar yaptırıldı. Osmanlılar da aynı
amaçla hanları inşa etmişlerdi. İpek Yolu, Asya ve Avrupa arasındaki top-
lumsal değişim ve etkileşim açışından önemdi bir yere sahip olmuştu.
1500'lü yıllarda, toplumlar arası ticaretin gelişmesiyle ülkeler arasında eko.
nomik İlişkiler de gelişmeye başlamıştır, Ticaretin denizaşırı ülkelerle yay-
gınlaşrnası, özellikle Avrupa açısından Önemli sonuçlar ortaya çıkarmıştır.
Ekonomik yaşam, Bafi Avrupa'da buhar makinesinin İcadı İle değişmeye
başlamıştı. Sanayi Devrimi'nden Önce ekonomik hayata kırsal bölgelerde
yaşayanlar yön vermiştir. Bu dönemde inşanlar İçin sahip oldukları topra-
ğın ve yaşadıkları yerlerin büyüklüğü Önemli bir güç kaynağıydı.
17, yüzyılda başlayan hızlı bilimsel gelişmeler tarım ve ticaret gelirlerini art-
tırmış, böylece Sanayi Devrimi'nin temelleri atılmıştır. Sanayi Devrimi'yle
toplumların yaşamlarında, köklü değişiklikler olmuş, üretim Ve ulaştırma
araçlarında da büyük gelişmeler meydana gelmiştir. Dünya hızla yayılan bir
makineleşmeye yönelmiş, nüfus daha hızlı artmaya başlamıştır.
Teknoloji alanındaki gelişmeler üretimi arttırırken inşan gücüne olan gerek-
sinimi azaltmıştır.
Sanayi Devrimi'nden Sonra tarımda makineleşmeye geçilmesiyle topraktan
elde edilen ürün miktarı artmıştır.
Bilgisayarın İcadı, bilgi paylaşımında Önemli bir adım olmuştur. Bilgisayarm
ve İnternet'in en Önemli özelliği, değişimlerden küçük bir grubun değil: top-
lumun tamamının çok kışa sürede etkilenebilmesidir. Örneğin, Sanayi Dev-
Timi'nin yaşandığı dönemlerde bir makinenin daha verimli çalışmasının
sağlanması en çok o işletmeyi ya da o bölgeyi etkilemekteydi. Oysa bugün
bilişim teknolojilerindeki küçük bir buluş tüm Dünya'yı inanılmaz hızda etki-
leyebİlmektedİr.
Birbirinden çok uzakta olan fabrikalar bir merkezden kolayca yönetilmeye
başlanmıştır, Hatta bilgisayar sayesinde bazı İşlerde ev, Ofis gibi kulland-
maktadır.
EKONOMİK FAALİYETLERİN SINIFLANDIRILMASI
İnşanlar. hayatlarını devam ettirmek ve İhtiyaçlarını karşılamak İçin çalışmak
zorundadırlar. Bu amaçla çeşitli ekonomik faaliyetlerde bulunurlar.
Birincil Faaliyetler
Madencilik, balıkçılık, hayvancılık ve tarm ürünleri yetiştiriciliği, bu sektörün
temel faaliyetleridir.
I -2 Konu Amlatpm'l Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerin hangisinde bir İcat, bu
icatla birlikte Önemi artan doğal kaynak-
la yanlış eşleştirilmiştir?
A) Buhar makinesi Taşkömürü
B) pulluk Toprak
C) Dinamo
D) İçten yanmalı motor —ş Linyit
E) Foto voltaj hücresi
ÇÖZÜM:
İçten yanrnah motorbnn icad petrolün bk
doğal kaynak olarak önemini artırmıştır.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devrl•
ml'nin sonuçlarından biri değildir?
A) Doğal kaynakların öneminin artrnası
B) Teknolojik gelişmelerin pşanmay
C) Seri üretimde, insan gücüne Olan Mltl•
yacm azalması
D) Küresel rekabetin artrnaşl
E) Mesleki eğiömde usta-çırak İlişkjşme
Önem verilmesi
Sanayileşmeye bağlı olarak küçük el ta-
gâhlanrun Önemi azalmıştır. Usta-çırak iÇ-
kişi fabrikalarda değil küçük el tezgâhEnn-
da görülür.
YANIT: E
EKONOMİK COĞRAFYA
İkincil Faaliyetler
Ham rnaddelerin İşlendiği ve değerli ürünlere dönüştürüldüğü sanayi ile il-
gü faaliyetler bu grupta yer alır.
Üçüncül Faaliyetler
pazarlarna. turizm. eğitim, bankacılık, vb. bu gruba girer.
Ekonomik faaliyetler ve bu haliyeüerde çalışan İnsanların sayısı, ülkeden
Ve zamana göre değişir. Çalışan nüfusun ekonomik faaliyetlere gö-
re d*mlan oranlan bir ülkenin kalkınma düzeyini gösterir. Örneğin ABD,
İn*re. Norveç, Japonya ve İtalya gibi ülkelerle; Mali, Nijerya, Somali,
Çin, Bangladeş gibi ülkelerde çahşan nüfusun ekonornik faaliyetlere dağılı-
ORNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisinin geliştiği bir
yörede refah düzeyi diğerlerine göre
daha azdır?
A) Tarım
C) Ulaşım
ÇÖZÜM:
B) Sanayi
D) Ticaret
E) Turizm
mı birbirinden farklıdır.
C) Birinca
Gelişmiş Ülkeler
• Sanayi ürünleri hraç edilir.
• Ürün değeri yüksektir.
• Nüfus artış hızı düşüktür.
BULGARİSTAN
ALMANYA
%1
İkincil
Üçüncül
• Nüfusun önemli bir kışını hizmet Sektöründe çalışır.
• Gelişmemiş ülkelere göre daha çok gazete ve dergi okunur.
• Ortalama Ömür uzun ve yaşam Stâhdardl yüksektir.
Gelişmemiş Ülkeler
• hraç ThNarmm çoğunluğunu tarım ürünleri oluşturur.
• Saıayaeşme smırhdır, teknolojik alt yapı bakımından dışa bağımlıdır.
• Nüüs anış hm fazladır.
• kslenme yetersizdir.
Hastalık ve çocuk aüm oranı yüksektir.
• Ortalama ömür kışa ve yaşam standardı düşüktür.
Tanm sektörünün geliştiği bir yörede refah
düzeyi daha düşüktür.
YANIT: A
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi İkincil faaliyet.
lerİne bir Örnektir?
A) Mısır'ın ekonomisinde transit ticaret
gelirinin Önemli olması
B) Brezilya' mn orman ve Otman ürünleri
ihraç etmesi
C) Ruht Havzası'nda demir-çelik üretiml•
nin fazla olması
D) Norveç7e balıkçılığın gelişmiş olması
E) İspanya'nın dış ticaret açığının kapatıl-
maşında turizm gelirlerinin Önemi/ rolü
olması
ÇÖZÜM:
A, B ve E —ş üçüncül faaliyetlere,
D birincil faaliyetlere Ömektİr.
YANIT: C
Coğrava I -2 Kofiu Anlatım/' Soru Bankaş'
