COĞRAFYA GENEL TEKRAR
TÜRKİYE'NİN YER ŞEKİLLERİ
1) Yer şekillerini gösteren haritalar: FİZİKİ HARİTALAR
Deniz seviyesine yakın alçak alanlar (0- 500 metre) yeşil,
Orta yükseklikteki yerler (500- 1000 metre) sarı,
Yüksek yerler (1000 metre üstü) ise kahverengi tonları ile gösterilir.
Denizlerde ise mavi renk kullanılır. Mavinin tonları derinliği (Koyu mavi) ya da sığlığı (Açık
mavi) ifade eder_
2) Yükseltinin etkileri:
• Akarsulann hidroelektrik potansiyelini
• Sıcaklık ortalamasını
• Tanm ve hayvancılığı
• Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkı
• Akarsu vadi şekillerini etkiler.
3) Eğim, engebenin etkileri:
• Yol yapım maliyetini
• Ekili- dikili arazi oranını
• Makine kullanımını
• Gerçek alan ile iz düşüm alan arasındaki farkı
• Fiziki haritalarda renk değişimini etkiler.
4) Paleozoyik (I. Jeolojik Zaman)
• Taş kömürü yataklarının oluşmuştur. (Karbonifer)
•AIanya, Anamur, Mardin, Aydın, Yıldız Dağları arazileri oluşmuştur.
5) Mesozoyik (2. Jeolojik Zaman)
• Tetis Denizi'nin oluşumu ve bu deniz tabanında büyük oranda tortullaşma meydana gelmiştir_
6)
•
•
•
•
7)
•
•
•
8)
•
•
•
•
•
9)
Neozoik. Tersiyer (3. Jeolojik Zaman)
Alp-HimaIaya Dağ sistemi oluştu
Linyit, petrol, bor ve tuz yatakları oluştu.
Toroslar ve Kuzey Anadolu Dağları oluştu.
Kuzey Anadolu Fay zonu ve Doğu Anadolu fay zonu oluşmuştur.
Kuvaterner (4. Jeolojik Zaman)
Ege Denizi ve İstanbul-ÇanakkaIe boğazları oluşmuş, Karadeniz deniz özelliği kazanmıştır.
Turba kömürü oluşmuştur.
Kıbrıs Adası, Anadolu'dan kopmuş ve İskenderun Köffezi oluşmuştur.
Türkiye'deki önemli delta ovaları meydana gelmiştir.
Türkiye arazisinin qenc oluşumlu olmasının kanıtları
Türkiye arazisinin çok yüksek ve engebeli olması,
Kaplıcaların, termallerin, jeotermallerin yaygın olması
Depremlerin sık sık meydana gelmesi,
Linyit yataklarının yaygın olması
Akarsuların denge profilinden uzak olması kanıtlar.
Türkiye Afrjkğ, Arap, ve Avrasya levhasının sınırlarında yer alır.
1 0) Masif araziler: Menderes (Menteşe-Saruhan), Yıldız, Kazdağı, Uludağ, Sultandağı,
Saruhan, Kırşehir, Anamur, Bitlis, Ilgaz, Tokat, Mardin-Derik, ve Daday-Devrekâni
11) Türkiye'deki kıvrım Dağları, ALP OROJENEZ sistemi içinde yer alır_
12) Karadeniz (Kuzey Anadolu) dağları: istranca, Küre (İsfendiyar), Giresun, Kalkanlı,
Köroğlu, Ilgaz, Canik, Çimen, Kop, Mescid ve Yalnızçam
Kemal Arslan
Kemal Arslan
