COĞRAFYA GENEL TEKRAR
TÜRKİYE'DE MADE VE ENERJİ KAYNAKLARI
1) Türkiye'de madencilik faaliyetleri sistemli olarak 1935 yılında kurulan MTA tarafından araştırılıp
takip edilmektedir.
2) Türkiye'de madenciliği finanse etmek amacıyla 1935 yılında ETİBANK kurulmuştur_
3) Yer altı kaynakları bakımından en zengin il ELAZIG
Bir yer altı kaynağının işletmeye açılabilmesi için
•
•
•
•
•
•
•
•
4)
5)
6)
7)
8)
9)
Rezervinin (maden miktarı) fazla olması
Tenör (cevher oranı) oranının fazla olması
Kullanım alanının geniş olması
Yüzeye yakın olması
Kaliteli olması
Stratejik ve yararlı olması
Teknoloji ve sermaye
iş gücü temininin ve pazarlamanın kolay olması gerekir.
İHRAÇ madenlerimiz: Mermer, bakır, bor mineralleri, krom, feldspat, tuz.
İTHAL madenlerimiz: Doğal gaz, petrol, taş kömürü, fosfat
Bir yerin yer altı kaynakları bakımından zengin olması o yerin JEOLOJİK yapısı ile ilgilidir_
METALİK madenler: Altın, bakır, boksit, cıva, çinko, demir, krom, kurşun, manganez, volfram
METAL olmayan. Bor, küküıl, asbest, mermer, fosfat, lüle taşı, Oltu taşı, trona, tuz, barit, kömür
En zengin demir yatakları. DİVRİĞİ (Sivas), HEKİMHAN ve HASANÇELEBİ (Malatya) de bulunur.
10) Demir-Çelik Fabrikaları İSKENDERUN, KIRIKKALE, EREĞLİ, KARABÜK
11) En önemli bakır yatakları MURGUL (Artvin), KÜRE (Kastamonu), ÇAYELİ (Rize), MADEN
(Elâzığ) bulunur.
12) Bakır SAMSUN, ELAZIĞ ve ARTVİN işletilir.
13) SAMSUN bakır işletmesinde ham maddeye yakınlık söz konusu değildir_
14) Elâzığ ve Antalya'da FERRO-KROM tesislerinde işletilir.
15) En önemli BOKSİT yatakları Milas (Muğla), Seydişehir (Konya) ve Akseki'de (Antalya) bulunur_
16) BOR Balıkesir (Susurluk, Bigadiç), Bursa (Kestelek), Kütahya (Emet) ve Eskişehir (Kırka)
17) Çok sert olması nedeniyle elektrik— elektronik sanayisi, demir yolu, iş makineleri, ampul teli, uçak
ve gemi yapımında kullanılır. En önemli VOLFRAM yatakları Bursa Uludağ'da yer alır.
18) En önemli yatakları Mardin—Mazıdağı'dır_ Ayrıca Bitlis ve Adıyaman'da da FOSFAT yatakları
bulunur.
19) Tuzun bir kısmı kaya tuzu ÇANKIRI, IGDIR şeklinde bir kısmı ise kapalı göl havzaları, TUZ GOLU
ve deniz sularının buharlaşma ÇAMALTI ve AYVALIK edilir.
20) CIVA. Doğada oda sıcaklığında sıvı halde bulunan tek metaldir. Sarayönü (Konya), Karaburun-
ödemiş (İzmir), Manisa ve Uşak çevresinde yatakları bulunur.
21) Paslanmaz metal üretimi, silah, cephane ve akü yapımında KURŞUN kullanılır.
22) LÜLE TAŞI (ESKİŞEHİR): Süs eşyası yapımında, takı, pipo ve vazo yapımında kullanılır.
23) OLTU TAŞI (ERZURUM): Süs eşyası(takı) ve tespih yapımında kullanılır.
24) MERMER: Afyon, Balıkesir, Bursa, Bilecik, Muğla, Kütahya, Marmara Adası, Denizli, Elâzığ
25) SODA: Temizlik, kimya sanayisinde kullanılır. Van Gölü'nde çıkarılır ve Tatvan'da işletilir.
26) BARİT: Nükleer santrallerde ve petrol arama sondajların açılmasında yoğunlaştırıcı katkı maddesi
olarak kullanılır.
27) ALTIN: Bergama, Efemçukuru, İliç, Kışladağ, Kaz dağları ve Artvin'de (Cerattepe) çıkarılır_
28) ASBEST: İtfaiye elbiseleri, basınca dayanıklı, boru ve fren balataları, kâğıt, kimya, çatı
malzemeleri gibi alanlarda kullanılır.
29) TRONA: Soda Külü üretiminde kullanılır. En önemli yatakları Ankara-Beypazarı'nda bulur.
30) TAŞ KOMURU Türkiye'de Zonguldak (Kozlu), Kilimli, Amasra, Ereğli arasındaki sahada çıkarılır.
ÇATALAGZI termik santralinde kullanılarak elektrik enerjisi elde edilir.
31) LİNYİT Afşin, Elbistan (K Maraş), Tunçbilek, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatağan
(Muğla), Çayırhan (Ankara), Saray (Tekirdağ), Aşkale (Erzurum), Çanakkale (Çan), Silopi, Cizre
(Şırnak), Amasya (Çeltek), Kangal (Sivas) ve Yozgat çevresinde bulunmaktadır.
Kemal Arslan
Kemal Arslan
